Wat is een raapspaan?
Een raapspaan is een spaan, een plat blad met een handgreep, waarmee een pas aangebrachte raap- of pleisterlaag vlak en te lood wordt gestreken. Het is het gereedschap dat het grove vlakwerk doet: de troffel zet de mortel op, de raapspaan brengt het oppervlak op vlakheid.
Hoe een raapspaan eruitziet
De stalen uitvoering heeft een blad van ongeveer 30 cm lang en 10 cm breed. Op het blad zit een haaks opgelaste strip waaraan het handvat is bevestigd, zodat je hand vrij blijft van de natte specie. Het handvat ligt in de lengterichting van het blad, waardoor je met een lange haal over de wand kunt strijken.
Raapspanen bestaan in verschillende uitvoeringen:
| Uitvoering | Kenmerk | Gebruik |
|---|---|---|
| Hout | Licht, geeft een korrelig oppervlak | Traditioneel raap- en pleisterwerk |
| Kunststof | Licht en makkelijk schoon te houden | Algemeen vlakwerk en nastrijken |
| Staal | Stijf, blijft recht | Vlakken en aandrukken van raapwerk |
| Met schuimrubber of vilt beleg | Zacht, licht schurend | Nat nastrijken en structuur geven |
Werken met de raapspaan
- Mortel opzetten met de troffel, in een laag die iets dikker is dan de eindlaag moet worden.
- Afreien met de reilat, zodat het grove teveel eraf gaat en de laag globaal op dikte komt.
- Vlakken met de raapspaan: druk het blad plat tegen de wand en werk met licht draaiende bewegingen. Zo vult de spaan lage plekken en haalt hij hoge plekken weg.
- Controleren te lood en vlak met de rei of een lange waterpas, en bijwerken zolang de specie nog plastisch is.
- Later nastrijken of schuren, afhankelijk van de gewenste structuur en van de laag die er nog overheen komt.
Verschil met de pleisterspaan
De raapspaan is bedoeld voor grover werk dan de pleisterspaan. De raapspaan brengt de raaplaag op vlakheid en laat bewust nog wat structuur achter, zodat de volgende laag hecht. De pleisterspaan, meestal met een dun en soepel stalen blad, werkt de afwerklaag glad.
Gerelateerde termen
- Berapen
- Raaplaag
- Raapwerk
- Pleisterspaan
- Troffel
- Reilat
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
