Wat is een raatligger?
Een raatligger is een stalen ligger met zeshoekige openingen, de raten, in het lijf. Hij ontstaat door een gewalst I- of H-profiel zigzag door te snijden, de twee helften over een halve steek te verschuiven en de toppen weer aan elkaar te lassen. Zo wordt een profiel hoger gemaakt zonder dat er staal bij komt: hetzelfde gewicht, een fors groter weerstandsmoment.
Hoe de ligger wordt gemaakt
De maatvoering volgt uit de snitvoering. Bij de klassieke Peiner snit geldt:
| Grootheid | Waarde |
|---|---|
| Nieuwe hoogte H | ongeveer 1,5 maal de hoogte h van het uitgangsprofiel |
| Raatsteek | gelijk aan H |
| Snijhoek | 63,5 graden, dus tan alfa = 2 |
De oudste bekende raatliggers dateren van het begin van de jaren dertig van de twintigste eeuw en overspanden toen al 12 m vrij.
Voordelen en beperkingen
De winst zit in de hoogte. Een hoger lijf betekent een groter weerstandsmoment en een grotere stijfheid, terwijl het staalgewicht per meter gelijk blijft aan dat van het uitgangsprofiel. Daardoor zijn grote overspanningen mogelijk bij een relatief lage, gelijkmatig verdeelde belasting. De openingen zijn bovendien direct bruikbaar als doorvoer voor leidingen, kanalen en kabels, wat de vrije hoogte in een gebouw spaart.
De beperking zit bij geconcentreerde lasten en grote dwarskrachten. Ter plaatse van een opening is het lijf verzwakt en kan het de dwarskracht niet over de volle hoogte afdragen. Onder een puntlast, bijvoorbeeld bij een kolom of een ophangpunt, worden openingen daarom dichtgezet met een ingelaste plaat. Ook bij de opleggingen blijft het lijf meestal vol.
Toepassing
Raatliggers zijn gebruikelijk als dakligger in hallen, sporthallen en bedrijfsgebouwen, en komen ook in bruggen voor. Zijn de openingen rond in plaats van zeshoekig, dan spreekt men van een cellenligger.
Gerelateerde termen
- Plaatligger
- Vakwerkligger
- Gewalst profiel
- Weerstandsmoment
- Overspanning
- Staalconstructie
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
