Wat is een ravelijn?

Een ravelijn is een zelfstandig buitenwerk van een vesting, meestal driehoekig, gelegen in de gracht vóór de courtine, de wal tussen twee bastions. In Nederlandse bronnen wordt de vorm ook wel als redanvormig beschreven. De keel, de achterzijde naar de vesting toe, is open of hooguit licht ommuurd.

Waarvoor het dient

1. De courtine en de vestingpoort afdekken tegen rechtstreeks geschutvuur.
2. De facen van de aangrenzende bastions flankeren, zodat die elkaar kunnen bestrijken.
3. De aanval splitsen. De aanvaller moet zijn krachten verdelen en komt daarbij in een kruisvuur terecht.
4. Geen dekking bieden bij verlies. Doordat de keel open is, biedt een veroverd ravelijn de aanvaller geen beschutting tegen de hoofdwal.

De verbinding met de hoofdwal loopt via een smalle brug of een toegangsdam. Soms ligt het ravelijn als eiland in een eigen extra gracht.

Verschil met bastion en hoornwerk

Geschiedenis

Het vroegst gedocumenteerde ravelijn is dat van Sarzanello in Italië uit 1497. Oorspronkelijk heette het werk demi-lune, naar de lunetvorm. In de 16e eeuw werd het door ingenieurs als Daniel Specklin sterk vergroot en uitgegroeid tot standaardonderdeel van het bastionstelsel.

In Nederland zijn de ravelijnen van Bourtange bewaard, uit de reconstructie naar de toestand van 1742. In Goes dragen twee ravelijnen een eigen naam: de Groene Jager en de Grenadier.

Termen in andere talen

Duits gebruikt Ravelin, met Wallschild als eigen Duitse naam. Engels gebruikt ravelin, historisch ook demi-lune. Frans houdt het bij demi-lune.

Gerelateerde termen

• Bastion
• Courtine
• Hoornwerk
• Vestingwerk
• Gracht
• Lunet

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.