Wat is een rotondeblok?

Een rotondeblok is een zware betonnen band — een oprijsteen — die bij een rotonde de rand van de rijbaan markeert, maar wel kan worden overreden. Hij houdt de normale rijlijn voor automobilisten duidelijk zichtbaar en laat tegelijk een vrachtwagen of bus met de achterwielen over de rand sporen zonder schade.

Het ontwerpprobleem dat hij oplost

Een rotonde moet twee dingen tegelijk doen die met elkaar in conflict zijn:

1. Kleine straal, zodat de snelheid laag blijft. Dat is de kern van de verkeersveiligheid van een rotonde.
2. Toch berijdbaar voor lange voertuigen. Een vrachtwagencombinatie snijdt in een bocht met de achterwielen naar binnen af — de zogenoemde binnenbochtsporing. Bij een krappe straal past die combinatie niet op de rijbaan.

De oplossing is een overrijdbare rand rondom het middeneiland: geen rijbaan waar auto’s mogen komen, maar wel een oppervlak dat een oplegger kan verdragen. Het rotondeblok vormt de overgang. Hij is hoog genoeg om als grens te lezen en laag en afgerond genoeg om zonder schade of schrikreactie te worden overreden.

Uitvoeringen

• Inwendig en uitwendig. Er zijn versies met een holle en met een bolle kromming, voor respectievelijk de binnen- en de buitenzijde van de rotonde.
• Vleugelstuk. Aan het begin en einde van een reeks wordt de band afgesloten met een vleugelstuk, dat het hoogteverschil geleidelijk uitloopt in het wegdek.
• Bochtbescherming. Dezelfde blokken worden ook buiten rotondes toegepast waar krappe bochten door zwaar verkeer worden aangesneden, bijvoorbeeld bij bedrijfsinritten.
• Blokken die een kwart van de cirkel beslaan, zodat een hele rotonde met weinig elementen te leggen is.

Aandachtspunten bij aanleg

• Maatvoering volgt de ontwerprichtlijn. In Nederland wordt een rotonde uitgewerkt volgens CROW-richtlijnen; de diameter van het middeneiland, de rijbaanbreedte en de breedte van de overrijdbare rand horen bij elkaar en zijn niet los te kiezen.
• Zet de blokken in beton. Een overrijdbare band krijgt zware, schuivende belasting. Zonder betonnen fundering en rugsteun schuift hij binnen een jaar uit het verband.
• Let op de kromming. Rotondeblokken zijn gebogen elementen met een vaste radius; bestel ze op de werkelijk uitgezette radius, niet op de radius van de tekening voordat het middeneiland is uitgezet.
• Water moet weg kunnen. De rand is het laagste punt in het profiel; zonder een goot of kolk blijft er water staan, dat in de winter opvriest op precies de plek waar voertuigen oversporen.
• Hoogteverschil beperkt houden. Een hoge, scherpe opsluitband op deze plek beschadigt zijwanden van vrachtwagenbanden; juist daarom is de afgeronde vorm van het rotondeblok van belang.

Gerelateerde termen

• Bestrating legverband
• Opsluitband
• Trottoirband
• Betonstraatsteen
• Rotonde

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.