Wat is salpeter?
Salpeter is de volkse naam voor de witte, poederachtige of kristallijne zoutaanslag die op vochtige muren verschijnt. Scheikundig is salpeter eigenlijk kaliumnitraat, maar de aanslag op muren bestaat meestal uit een mengsel van zouten: nitraten, sulfaten en chloriden. Die zouten komen uit de grond, uit de bouwmaterialen zelf of uit vroeger gebruik van de ruimte, zoals een stal of opslag. Water neemt ze mee door de muur; waar het water verdampt, blijven de zouten achter.
Waarom salpeter een probleem is
- Het zout trekt zelf vocht aan. Veel van deze zouten zijn hygroscopisch: ze halen vocht uit de lucht. Een muur met zout blijft daardoor vochtig, zelfs als de oorspronkelijke vochtbron al is opgelost.
- Kristallisatie breekt materiaal kapot. Bij het drogen vormen zich kristallen in de poriën, die pleister, verf, voegen en zachte stenen laten afbrokkelen.
- Afwerking blijft niet zitten. Gewone verf of gips op een zoutbelaste muur bladdert binnen korte tijd weer af.
Herkennen
- Witte aanslag, pluizige kristallen of een witte rand op ongeveer gelijke hoogte langs de muur.
- Bladderende verf en afbrokkelend pleisterwerk onderaan de muur.
- Vaak in combinatie met optrekkend vocht, lekkages of een slecht geventileerde kelder of kruipruimte.
Aanpak
- Pak eerst de vochtbron aan. Zonder dat komt het zout altijd terug. Denk aan een lekkende goot, een te hoog maaiveld, een kapotte voeg of optrekkend vocht.
- Borstel de aanslag droog af. Nooit afwassen met water: dan los je het zout op en trekt het weer de muur in.
- Verwijder aangetast pleisterwerk tot ruim boven de zichtbare schade.
- Kies een geschikte afwerking, zoals een zoutbestendig saneerpleister of een dampopen kalkpleister, in plaats van gips of een dichte verf.
- Laat het afgebikte pleisterwerk niet liggen maar voer het af; het zit vol zout.
Gerelateerde termen
- Bouwvocht
- Relatieve vochtigheid
- Kruipruimte
- Kelder
- Gebluste kalk
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
