Wat is een scharnierpand?
Een scharnierpand is een pand in een rij dat tussen twee andere panden (of bouwdelen) staat die een verschillende zakking vertonen. Zakt het buurpand aan de ene kant meer dan het buurpand aan de andere kant, dan wordt het pand ertussen als het ware meegetrokken en gaat het scheef staan ten opzichte van de horizontaal. Het pand draait dan om een denkbeeldig scharnier, vandaar de naam.
Zakken beide buurpanden evenveel, dan ontstaat in theorie geen scheefstand: het tussenliggende pand zakt dan gelijkmatig mee. Een scharnierpand kan ook tussen twee panden staan die zelf volkomen horizontaal staan, maar op verschillende hoogte zijn uitgekomen.
Scharnierpanden komen vooral voor in oude binnensteden en in gebieden met slappe bodems, waar rijtjeswoningen op houten palen of op staal (zonder palen) zijn gefundeerd en de funderingen door paalrot, bacteriële aantasting of ongelijke zetting niet overal even snel achteruitgaan.
Toepassing
Het begrip speelt vooral een rol bij funderingsonderzoek en funderingsherstel in bouwblokken. Herstel van één pand beïnvloedt de buren: wordt een pand hersteld en zakt het buurpand verder, dan kan het herstelde pand juist het scharnierpand worden.
Signalen van een scharnierpand:
- scheefstand van gevels, vloeren en kozijnen (te meten met een waterpas of lasermeting);
- scheuren in de woningscheidende muren of op de aansluiting met de buurpanden;
- klemmende deuren en ramen.
Tips:
- Kijk naar het hele blok: laat een funderingsonderzoek bij voorkeur over meerdere panden tegelijk uitvoeren.
- Stem herstel af: het Handboek Funderingsherstel van het KCAF beschrijft oplossingen voor scharnierpanden, zoals herstel in combinatie met de buurpanden of een overgangsconstructie.
- Meet in de tijd: een eenmalige meting zegt weinig over de snelheid van zakken. Herhaalde metingen tonen of het proces nog doorgaat.
Gerelateerde termen
- Funderingsherstel
- Funderingsonderzoek
- Zetting
- Paalrot
- Fundering
Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl
