Wat is een scheur?

Een scheur is een breuk of naad in een materiaal of constructie. Scheuren ontstaan wanneer de spanningen in een materiaal groter worden dan wat het kan opnemen. De scheurwijdte (scheurbreedte) wordt gemeten aan het oppervlak, loodrecht op de richting van de scheur.

Oorzaken

De vorm en het verloop van een scheur zeggen vaak iets over de oorzaak:

• Krimp: beton, mortel en pleisterwerk krimpen bij uitharden en drogen. Dat geeft meestal fijne, gebogen of netvormige scheurtjes (craquelé).
• Zetting: ongelijke zakking van de fundering geeft vaak schuine of trapvormige scheuren in metselwerk, die naar één kant wijder worden.
• Thermische werking: uitzetten en krimpen door temperatuurwisselingen, bijvoorbeeld bij lange gevels zonder dilatatie.
• Roestend ijzer: ingemetselde ankers, lateien of wapening zetten bij roesten uit en drukken het materiaal open.
• Overbelasting: te zware belasting, bijvoorbeeld na een verbouwing, of een weggenomen draagmuur.

Toepassing

Bij de beoordeling van scheuren in muren wordt vaak een indeling naar scheurwijdte gebruikt, zoals die van het Britse BRE (Digest 251): tot 0,1 mm verwaarloosbaar (haarscheur), tot 1 mm zeer licht, tot 5 mm licht, 5-15 mm matig, 15-25 mm ernstig en meer dan 25 mm zeer ernstig. Belangrijker dan de wijdte alleen is de vraag of een scheur nog groeit.

Praktische tips:

• Meet en documenteer: noteer datum, plaats, lengte en wijdte, en maak foto’s met een liniaal ernaast.
• Volg de ontwikkeling: plaats een scheurmeter (een kunststof meetplaatje over de scheur) of zet twee potloodstreepjes met gemeten afstand. Controleer maandenlang, ook over seizoenen heen.
• Niet direct dichtsmeren: eerst de oorzaak vaststellen, anders komt de scheur terug.
• Herstel: krimp- en thermische scheuren worden vaak opgelost met een dilatatie of een flexibele afdichting; bij metselwerk wordt beschadigd voegwerk uitgehakt en opnieuw gevoegd, of worden stenen ingeboet.
• Deskundige inschakelen: bij groeiende, schuine of wijde scheuren, klemmende deuren en ramen of scheefstand: laat een constructeur of funderingsonderzoek kijken.

Gerelateerde termen

• Krimpscheur
• Ringscheur
• Zetting
• Dilatatie
• Inboeten
• Funderingsonderzoek

Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl