Wat is schoonbeton?
Schoonbeton, ook schoon beton of zichtbeton genoemd, is beton waarbij vooraf bewust eisen zijn gesteld aan de esthetische kwaliteit van het zichtbaar blijvende betonoppervlak. Het beton wordt dus niet gestuct, betegeld of bekleed. Meestal gaat het om in het werk gestort beton, maar ook prefab elementen kunnen als schoonbeton worden uitgevoerd.
Omdat het oppervlak de afdruk is van de bekisting, blijft elke onzorgvuldigheid zichtbaar. Achteraf repareren is bijna niet onopvallend mogelijk. Een goed resultaat vraagt om voorbereiding én nauwkeurig werken.
Hoofdtypen
In Nederland worden in CUR-Aanbeveling 100 (Schoon beton) vier hoofdtypen onderscheiden:
- Type I: onbewerkt, glad (bijvoorbeeld tegen een gladde bekistingsplaat gestort).
- Type II: onbewerkt, met structuur (bijvoorbeeld een houtnerfafdruk van ruwe planken of een matrijs).
- Type III: bewerkt, bijvoorbeeld gezandstraald, gezuurd, gepolijst of gebouchardeerd.
- Type IV: niet-bekiste oppervlakken, zoals afgewerkte bovenzijden.
Elk type kan grijs, wit of gekleurd worden uitgevoerd, met pigmenten of een bijzondere toeslag.
Toepassing
Schoonbeton wordt toegepast in wanden, trappen, kolommen, gevels en keukenbladen, en in civiele werken zoals bruggen. Tips en veelgemaakte fouten:
- Werkplan en proefstuk: leg vooraf vast welk uiterlijk gewenst is en laat een proefwand (referentievlak) maken om aan te toetsen. Het Cement&BetonCentrum heeft hiervoor een model-werkplan.
- Bekisting: gebruik schone, gave en goed afgedichte bekisting. Lekkende naden geven grindnesten en donkere randen. Plan de plaats van naden en ankergaten als onderdeel van het ontwerp.
- Eén recept, één leverancier: wisselende grondstoffen geven kleurverschillen.
- Ontkistingsmiddel: dun en gelijkmatig aanbrengen; te veel geeft vlekken.
- Storten en verdichten: in lagen storten en gelijkmatig trillen; te weinig geeft luchtbellen en grindnesten, te veel ontmenging.
- Nabehandeling: voorkom snel uitdrogen en bescherm het oppervlak tegen beschadiging en vuil tijdens de verdere bouw.
- Kosten: reken op een duidelijke meerprijs ten opzichte van gewoon beton, vooral door bekisting en arbeid.
Gerelateerde termen
- Beton
- Bekisting
- Matrijs
- Grindnest
- Boucharderen
- Prefab
Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl
