Wat is een schoot?

Een schoot is de tong van een deurslot of grendel: het beweegbare deel dat uit de slotkast schuift en in de sluitplaat in het kozijn valt. Zonder schoot kan een deur niet echt dicht of op slot. In een gangbaar insteekslot zitten meestal twee schoten:

• Dagschoot: de schuine tong die vanzelf in de sluitplaat valt als je de deur dichtdoet en die naar binnen gaat als je de deurkruk naar beneden drukt. De dagschoot houdt de deur dicht, maar niet op slot.
• Nachtschoot: de rechthoekige tong die je met de sleutel of een draaiknop naar buiten draait. Pas dan staat de deur op het nachtslot en is hij echt afgesloten.

Het woord schoot heeft in de bouwkunde nog een paar betekenissen. Zo wordt de verticale staaf door het oog van een muuranker ook wel schoot genoemd (vaker: schieter). Verder kan schoot het onderste, flauwere deel van een geknikt dak aanduiden, bijvoorbeeld bij een ingesnoerde torenspits, en in oude teksten de afgeschuinde kant van een muur of dorpel.

Toepassing

Praktische tips rond de schoten van een deurslot:

• Draai altijd de nachtschoot om als je weggaat of ’s nachts. Een deur die alleen in de dagschoot valt, kan soms met een plat voorwerp tussen deur en kozijn worden opengeduwd.
• Deur valt niet in het slot? Kijk waar de dagschoot de sluitplaat raakt (krassen op de plaat verraden het). Vaak is het genoeg om de sluitplaat een paar millimeter te verzetten of de uitsparing iets bij te vijlen.
• Nachtschoot draait zwaar? Meestal zit de sluitplaat niet goed in lijn of is de deur gezakt. Forceer de sleutel niet; stel eerst de scharnieren of de sluitplaat bij.
• Onderhoud: smeer schoten en slotkast af en toe met een droog smeermiddel of een geschikt slotspray; vet trekt stof aan.
• Vervangen: meet bij een nieuw insteekslot de doornmaat en de maat van de voorplaat, zodat het nieuwe slot in de bestaande uitsparing past.

Gerelateerde termen

• Deur
• Kozijn
• Schieter
• Balkanker
• Anti-inbraak hang- en sluitwerk
• Inbraakwerend

Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl