Wat is een schouder?

Wat is een schouder?

In de bouwkunde heeft schouder twee betekenissen:

  1. Bij gevels: een schouder is het uitgemetselde muurvlak aan de voet van de schuine zijden van een puntgevel. De schuine gevelrand loopt dan niet door tot aan de goot, maar eindigt op een kort, horizontaal of verbreed muurstuk. Dat is vooral te zien bij tuitgevels en andere traditionele Nederlandse puntgevels, waar de schouders de overgang vormen tussen de zijgevel of goot en de schuine gevelbeëindiging.
  2. Bij vestingwerken: de schouderhoek (ook epaulementshoek) is de hoek tussen de face (de naar buiten gerichte schuine zijde) en de flank van een bastion.
Inhoudsopgave

Toepassing

Bij oude gevels is de schouder een kwetsbaar detail. Hij ligt op de plek waar de schuine gevelrand, het dak en vaak de goot samenkomen. Daardoor krijgt hij veel regenwater te verwerken.

Aandachtspunten bij onderhoud en restauratie:

  • Afdekking controleren: schouders zijn vaak afgedekt met natuursteen, een rollaag of lood/zink. Losse of gescheurde afdekkingen laten water in het metselwerk toe; herstel ze tijdig.
  • Aansluiting met goot en dak: kijk of lood- of zinkwerk goed aansluit op de schouder en of er geen water achter de goot of het dakbeschot loopt.
  • Voegen: vervang verweerde voegen met een mortel die past bij de steen; bij historisch metselwerk vaak een kalkhoudende mortel, niet te hard.
  • Vorst en scheuren: zoek naar afgevroren stenen of scheuren tussen schouder en gevel; dit wijst vaak op langdurig vochtindringing.
  • Monument? Bij beschermde panden moet het herstel meestal worden afgestemd met de gemeente en gebeurt het met passende historische materialen.

Gerelateerde termen

  • Puntgevel
  • Klokgevel
  • Halsgevel
  • Gevel
  • Bastion

Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl