Wat is een schulpboog?
Een schulpboog is een boog waarvan de binnenrand (de intrados) is opgebouwd uit een reeks schelpvormige of lobvormige segmenten. De rand van de boog is dus niet glad, maar golvend geschulpt. Het woord schulp is een oud woord voor schelp. Soms loopt het bovenste, middelste segment licht in een punt uit, waardoor het op een accoladeboog lijkt.
De schulpboog wordt ook wel veelpasboog of waaierboog genoemd. Hij is verwant aan de driepasboog (klaverbladboog), maar heeft meer lobben en is doorgaans weelderiger en rijker versierd. In het Engels spreekt men van een multifoil arch of cusped arch.
Herkenning:
- meer dan drie lobben langs de binnenrand;
- lobben vaak in een regelmatig ritme en symmetrisch rond de top;
- meestal decoratief: de lobben worden in steen, stuc of hout uitgewerkt binnen een draagboog.
Toepassing
Schulpbogen zijn vooral bekend uit de islamitische architectuur (onder meer Moorse bouwkunst in Spanje en Noord-Afrika) en uit de architectuur van India, waaronder Mogol-bouwwerken en hindoetempels. Via die invloeden kom je de vorm ook tegen in Surinaamse tempels en moskeeën, en in negentiende-eeuwse gebouwen in zogenoemde oriëntaliserende of neo-Moorse stijl in Europa.
Constructief: de lobben zelf dragen meestal weinig. De eigenlijke kracht wordt afgedragen door de boog erachter of erboven. Bij restauratie is het daarom belangrijk om te weten welk deel dragend is en welk deel sierwerk.
Voor wie er zelf een wil maken, bijvoorbeeld in een binnenwand van gipsplaat, als doorgang of nis:
- Teken de vorm op ware grootte en maak een mal van plaatmateriaal.
- Bouw eerst de draagconstructie (regelwerk, latei) en werk de geschulpte vorm daarna uit als afwerking.
- Gebruik voor gebogen delen buigzame gipsplaat of meerdere dunne lagen plaatmateriaal.
Gerelateerde termen
- Driepasboog
- Klaverbladboog
- Accoladeboog
- Rondboog
- Korfboog
- Blinde boog
Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl
