Wat is schulpen?

Schulpen is het overlangs zagen van hout: in de lengterichting van de plank, dus met de houtvezels mee. Je kunt een plank schulpen in de breedte (smaller maken) of in de dikte (dunner maken, ook wel opsplitsen of ‘herzagen’). Het tegenovergestelde is afkorten: dwars op de vezel zagen om een plank op lengte te brengen. In het Engels heet schulpen ripping.

Een tweede, minder gebruikte betekenis is het schelpvormig uitsnijden van een rand, bijvoorbeeld de golvende onderrand van een zonnescherm of een sierrand in houtwerk. Zo’n rand heet een schulprand.

Toepassing

Schulpen doe je om planken op breedte te brengen, latten uit bredere delen te zagen, planken in de dikte te halveren of om een krom kantje recht te maken.

Gereedschap:

• Tafelcirkelzaag met parallelgeleider: de meest gebruikte machine om te schulpen.
• Handcirkelzaag met geleiderail of parallelaanslag, voor plaatmateriaal en lange planken.
• Bandzaag: geschikt om in de dikte te schulpen, omdat de zaagsnede smal is en je hoge planken aankunt.
• Schulpzaag (handzaag): een zaag met beitelvormige tanden die speciaal voor langszagen is gemaakt.

Tips voor veilig en recht schulpen:

• Kies het juiste zaagblad: voor schulpen gebruik je een blad met minder, grotere tanden en ruime spaankamers. Een fijn afkortblad loopt warm en brandt het hout.
• Gebruik een spouwmes: het spouwmes achter het zaagblad voorkomt dat de zaagsnede dichtknijpt en het hout terugslaat. Terugslag is het grootste gevaar bij schulpen.
• Gebruik een duwstok zodra je hand dichter dan een handbreedte bij het zaagblad komt.
• Zorg voor een rechte kant: leg altijd een rechte, vlakke kant tegen de parallelgeleider. Een kromme plank kan klemmen.
• Let op spanning in het hout: hout kan bij het zagen open of dicht trekken. Voer het werkstuk rustig en gelijkmatig door.
• Houd de zaaghoogte beperkt: laat het blad niet meer dan nodig boven het hout uitsteken.

Gerelateerde termen

• Cirkelzaag
• Afkortzaag
• Kwartiers gezaagd
• Dosse gezaagd
• Decoupeerzaag

Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl