Wat is secco?

Secco (Italiaans voor ‘droog’, voluit fresco secco of a secco) is een techniek om muurschilderingen te maken op een pleisterlaag die al droog en uitgehard is. Omdat de ondergrond niet meer meewerkt, moet de verf een eigen bindmiddel bevatten dat de pigmenten aan de muur hecht.

Verschil met fresco:

• Bij fresco (buon fresco) schilder je met pigment in water op vers, nog nat kalkpleister. Tijdens het uitharden van de kalk worden de pigmenten in de pleisterlaag opgenomen. De schildering wordt daardoor onderdeel van de muur en is zeer duurzaam, maar de schilder moet snel werken, per dagdeel een stuk vers pleister.
• Bij secco zit de verf als een laag óp het pleister. De schilder kan rustiger werken, details toevoegen en correcties aanbrengen, en kan pigmenten gebruiken die niet tegen kalk bestand zijn.

Bindmiddelen die bij secco worden gebruikt, onder meer: kalkcaseïne, dierlijke lijm, ei (tempera) en olie.

Toepassing

Secco werd in de middeleeuwen en renaissance vaak gecombineerd met fresco: de hoofdvormen in fresco, de details en bepaalde kleuren daarna a secco. Veel middeleeuwse kerkschilderingen in Nederland zijn geheel of gedeeltelijk in secco uitgevoerd. Een beroemd voorbeeld van schilderen op een droge muur is Het Laatste Avondmaal van Leonardo da Vinci in Milaan, waarvan de verflaag al snel na voltooiing begon te verslechteren.

Houdbaarheid: omdat de verflaag los op het pleister ligt, is secco gevoeliger dan fresco. Vocht, zouten en mechanische beschadiging kunnen de verf laten poederen, bladderen of loslaten.

Tips als je een oude muurschildering tegenkomt:

• Niet schoonmaken of afschrapen: bij het verwijderen van latere verf- of kalklagen kun je een onderliggende schildering onherstelbaar beschadigen.
• Vocht aanpakken: zoek de oorzaak van optrekkend of doorslaand vocht voordat je iets aan de schildering doet.
• Schakel een restaurator in: laat de schildering onderzoeken en behandelen door een gespecialiseerd restaurator van muurschilderingen. Bij een monument is overleg met de gemeente nodig.
• Voor eigen decoratief werk op een binnenmuur is kalk- of caseïneverf op een droog kalkpleister een moderne vorm van dezelfde techniek.

Gerelateerde termen

• Fresco
• Gebluste kalk
• Pleisterlaag
• Glas-in-lood
• Monument

Bekijk onze bouwtekeningen op fredsbouwtekeningen.nl