Wat is spaanplaat?

Wat is spaanplaat?

Spaanplaat (ook spaanderplaat) is een plaatmateriaal van fijne houtsnippers die met kunsthars tot een vlakke plaat worden geperst en daarna glad geschuurd. Het is goedkoop, maatvast en vlak, en wordt veel gebruikt in meubels, keukenkasten, binnendeuren, wandafwerking en als vloerplaat. Grondstof is vooral resthout, gerecycled hout en dunningshout. Ruw spaanplaat is slechts beperkt vochtbestendig en niet geschikt voor buiten.

Klassen

De Europese norm EN 312 deelt spaanplaat in zeven klassen in; in Nederland sluit de KOMO-beoordelingsrichtlijn BRL 1101 daarop aan:

  • P1: algemeen gebruik, droog
  • P2: binnenbetimmering en meubels, droog
  • P3: niet-dragend, vochtige omstandigheden
  • P4: dragend, droog
  • P5: dragend, vochtige omstandigheden
  • P6: zwaar dragend, droog
  • P7: zwaar dragend, vochtige omstandigheden

Daarnaast is er gemelamineerd of gefineerd spaanplaat, bijvoorbeeld voor kastwanden.

Toepassing

  1. Kies de klasse bij de toepassing. Voor een vloer op balken is minstens een dragende klasse nodig; in badkamer of keuken een vochtbestendige (P3 of P5).
  2. Bescherm de kanten. Afgezaagde randen nemen snel vocht op en zwellen. Werk ze af met kantenband, verf of kit.
  3. Schroef goed. Gebruik spaanplaatschroeven, boor dicht bij de rand voor en houd afstand tot de kant. Schroeven die er vaak in- en uitgaan houden slecht.
  4. Ondersteun breed genoeg. Een vloerplaat kies je in dikte bij de balkafstand volgens de tabel van de fabrikant.
  5. Let op emissie. Kies platen met emissieklasse E1 (maximaal 0,1 ppm formaldehyde) of beter, zeker in slaap- en kinderkamers.

Veelgemaakte fout: gewone P2-plaat in een natte ruimte of als ondervloer gebruiken. Bij vocht zwelt de plaat op, vooral aan de randen, en dat herstelt niet meer.

Spaanplaat kiezen per toepassingVloer op balken→Minstens een dragende klasseBadkamer of keuken→Vochtbestendige klasse (P3 of P5)Natte ruimte of ondervloer→Geen gewone P2-plaat: bij vochtzwelt de plaat op, vooral aan deranden, en dat herstelt niet meerPlaten kiezen, zeker voor slaap- enkinderkamers→Emissieklasse E1 (maximaal 0,1 ppmformaldehyde) of beterBuiten→Ruw spaanplaat is niet geschikt
Keuzes per toepassing zoals beschreven in dit artikel. De klassen P3 en P5 komen uit de indeling volgens EN 312 en BRL 1101; het advies over emissieklasse E1 en over ruw spaanplaat buiten zijn aparte adviezen.

Gerelateerde termen

  • Plaatmateriaal
  • MDF
  • OSB
  • Hardboard
  • Multiplex
  • Houtlijm

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.