Wat is een spanningsscheur?
Een spanningsscheur is een scheur die ontstaat doordat de spanning in een materiaal groter wordt dan het materiaal kan opnemen, zonder dat er een duidelijke stoot of overbelasting van buitenaf is. De spanning ontstaat vaak in het materiaal zelf, bijvoorbeeld door te snel opwarmen of afkoelen, door trekspanning die al in het materiaal zit of door een combinatie van trekspanning en een agressieve omgeving. Spanningsscheuren komen vooral voor in glas, harde kunststoffen en metalen.
Inhoudsopgave
Oorzaken per materiaal
- Glas (thermische breuk). Als een deel van een ruit warm wordt door zon en de rand koud blijft in de sponning of in de schaduw, ontstaat trekspanning aan de rand. De scheur begint dan meestal haaks op de rand. Donkere folies, zonwering of radiatoren vlak achter het glas vergroten het risico.
- Kunststof. Harde kunststoffen zoals pvc of polycarbonaat kunnen scheuren rond boorgaten, schroeven die te vast zitten of bij contact met bepaalde oplosmiddelen en kitten.
- Metaal (spanningscorrosie). Bij gelijktijdige trekspanning en corrosie kunnen fijne scheuren ontstaan, bijvoorbeeld in rvs in een chloriderijke omgeving zoals een zwembad.
- Lassen. Door opwarmen en afkoelen bij het lassen blijven restspanningen achter, die bij wisselende belasting tot scheuren kunnen leiden.
Toepassing en preventie
- Glas laten beoordelen. Bij grote ruiten met wisselende bezonning, gedeeltelijke schaduw of zonwerende folie kan de glasleverancier berekenen of thermisch gehard of gelaagd glas nodig is.
- Geen folie zonder advies. Plak geen donkere zonwerende folie op bestaand glas zonder te controleren of dat glas daarvoor geschikt is.
- Kunststof ruimte geven. Boor gaten in kunststof platen ruim, gebruik afstandsringen en draai schroeven niet te vast, zodat het materiaal kan uitzetten.
- Juiste materialen. Gebruik in agressieve omgevingen een rvs-soort of materiaal dat daarvoor geschikt is.
Veelgemaakte fout: een thermische glasbreuk aanzien voor inbraak of een steen. Het herkenningspunt is de scheur die haaks vanuit de rand begint, zonder inslagpunt.
Gerelateerde termen
- Scheur
- Krimpscheur
- Spanning
- Glas
- Corrosie
- Dubbelglas
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
