Wat is splijtsteen?
Splijtsteen is een verzamelnaam voor steen die gespleten wordt in plaats van gezaagd. De term heeft twee betekenissen: natuursteen die door zijn gelaagde opbouw in platen te splijten is, en gebakken steen die na het bakken in tweeën wordt gespleten.
Twee soorten
1. Splijtbare natuursteen. Sommige gesteenten hebben een natuurlijke gelaagdheid of splijting waarlangs ze in platen breken. Bekende voorbeelden:
- Leisteen. Een metamorf gesteente, ontstaan uit kleisteen onder druk en temperatuur. Gespleten leisteen heeft een natuurlijk ruw oppervlak en is nooit overal even dik.
- Kwartsiet. Ook metamorf: zandsteen die onder hoge druk en temperatuur omkristalliseert, zonder te smelten. Splijtbare kwartsiet is hard en zeer slijtvast.
- Gelaagde zand- en kalksteen. Dit zijn wel afzettingsgesteenten (sedimentgesteenten); sommige soorten splijten langs hun afzettingslagen.
2. Gebakken splijtsteen. Klei wordt via een strengpers als dubbele steen gevormd, gedroogd, gebakken en eventueel geglazuurd. Daarna wordt de steen in tweeën gespleten. Zo ontstaan twee dunne stenen met een gewone kopse of strekse zichtzijde. Ze worden gebruikt als gevelstrips (klinkerstrips), als dunne voorzetlaag of verwerkt in geprefabriceerde gevelpanelen.
Toepassing
- Reken op maatverschil. Gespleten natuursteen varieert in dikte. Leg vloerplaten in een mortelbed dat dat verschil opvangt, of kies gekalibreerde (op dikte gezaagde) platen.
- Vraag naar vorstbestendigheid. Buiten moet zowel natuursteen als gebakken steen vorstbestendig zijn. Vraag de prestatieverklaring van de leverancier.
- Strips: volg het systeem. Gebakken gevelstrips verlijm je volgens het voorschrift van de systeemleverancier, inclusief ondergrond, lijm en voegmortel.
- Let op de legrichting. Gelaagde zand- of kalksteen hoort in een muur op zijn natuurlijk leger: lagen horizontaal. Staan de lagen evenwijdig aan het gevelvlak, dan kan vorst ze als schillen laten loslaten.
Veelgemaakte fout: ongekalibreerde, gespleten platen in een dun lijmbed leggen. Door het dikteverschil ontstaan holle plekken, waardoor platen kunnen breken of loslaten.
Gerelateerde termen
- Leisteen
- Kwartsiet
- Metamorf gesteente
- Afzettingsgesteente
- Splijttegel
- Extrusie
- Baksteen fabricage
- Gevelbekleding
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
