Wat is een sporenkap?
Een sporenkap is een kapconstructie die bestaat uit een reeks paren schuine balken, de sporen, die van de nok naar de dakvoet lopen en samen met de vloer een driehoek vormen. De sporen dragen direct het dakbeschot of de panlatten. Er zijn geen gordingen nodig die van muur tot muur lopen, zoals bij een gordingkap. Een sporenkap wordt ook wel spantenkap genoemd, omdat elk sporenpaar als een licht spant werkt.
Hoe werkt het?
- Sporenparen op regelmatige afstand. Doordat de paren dicht op elkaar staan, wordt de dakbelasting gelijkmatig over de onderconstructie verdeeld.
- Verticale krachten gaan via de muurplaat of de vloer naar de muren.
- Horizontale krachten. Schuine sporen duwen aan de voet naar buiten (spatkrachten). Die worden opgevangen door de vloer of een trekbalk, die de sporenvoeten bij elkaar houdt.
- Hanenbalk of spijkerplaat. Bij grotere overspanningen verbindt een hanenbalk halverwege de twee sporen, zodat ze minder doorbuigen en de spatkrachten op de muurplaat kleiner worden. In de nok worden de sporen onderling verbonden, bij moderne prefab kappen vaak met een spijkerplaat.
- Knieschot. Het knieschot op zolder heeft meestal geen dragende functie, al kunnen de stijlen soms een klein deel van de belasting naar de vloer brengen.
Toepassing
- Laat hanenbalken en trekbalken zitten. Wil je meer ruimte op zolder, laat dan eerst een constructeur rekenen voordat je iets verwijdert of verplaatst.
- Dakkapel of dakraam plaatsen? Daarvoor moeten meestal sporen worden onderbroken. Vang de onderbroken sporen op met raveelbalken.
- Controleer de dakvoet. Kijk bij oude kappen naar rot en verschuiving bij de muurplaat; daar komen alle krachten samen.
- Isoleren. Bij een sporenkap kun je tussen de sporen of op het dakbeschot isoleren; zorg voor een dampremmende laag aan de warme kant.
Veelgemaakte fout: een hanenbalk of trekbalk wegzagen voor extra stahoogte. De sporen gaan dan uitbuigen en duwen de muren aan de dakvoet naar buiten.
Gerelateerde termen
- Spantenkap
- Gordingkap
- Kapconstructie
- Hanenbalk
- Spatkrachten
- Muurplaat
- Knieschot
- Raveelbalk
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
