Wat is spuitgieten?

Spuitgieten is een vormgevingstechniek waarbij een vloeibaar gemaakte massa, meestal kunststof, onder hoge druk in een gesloten vorm (de matrijs) wordt gespoten, waarna het product afkoelt en wordt uitgestoten. Het is een van de belangrijkste technieken voor kunststof onderdelen. Vooral thermoplasten worden zo verwerkt, in mindere mate thermoharders en rubbers. Ook metalen als aluminium en zink worden op deze manier gegoten; dat heet dan meestal hogedrukgieten (die casting).

Hoe werkt het?

1. Smelten. De spuitgietmachine verwarmt kunststofkorrels (granulaat) in een cilinder met een draaiende schroef tot een vloeibare massa.
2. Inspuiten. De schroef duwt de massa onder hoge druk via het aanspuitpunt in de vormholte van de matrijs.
3. Nadruk en koelen. De druk blijft even staan om krimp op te vangen, terwijl koelkanalen in de matrijs het product laten stollen.
4. Uitstoten. De matrijs opent en uitstootpennen werken het product eruit. Daarna begint de volgende cyclus.

De matrijs is duur om te maken. Spuitgieten loont daarom pas bij grote aantallen. Daar staat tegenover dat je veel vormvrijheid hebt en dat elk product binnen kleine toleranties gelijk is.

Toepassing

In de bouw kom je spuitgegoten producten overal tegen: hulpstukken en fittingen voor kunststof leidingen, stootvoegroosters, afstandhouders voor wapening, pluggen, clips en kabelgoten. Zinken of aluminium deurbeslag is vaak spuitgegoten metaal. Buizen en profielen zelf worden juist geëxtrudeerd.

1. Combineer hulpstukken en buis van hetzelfde systeem en materiaal. Een PVC-fitting lijm je met PVC-lijm; PP-fittingen laten zich niet lijmen en hebben een steekmof met rubberring.
2. Controleer op gietfouten. Bramen (dunne randjes bij de deelnaad van de matrijs) kunnen een afdichtring beschadigen. Verwijder ze voorzichtig of kies een ander exemplaar.
3. Let op uv en temperatuur. Niet elk kunststof onderdeel is voor buitengebruik of hoge temperaturen bedoeld. Kijk op het product of de verpakking wat de fabrikant opgeeft.
4. Maatwerk is duur. Een eigen spuitgietproduct laten maken vraagt een matrijs; voor kleine aantallen zijn 3D-printen of frezen meestal goedkoper.

Veelgemaakte fout: een kunststof fitting met de verkeerde lijm of zonder systeemkennis verbinden. De verbinding lijkt goed, maar gaat later lekken.

Gerelateerde termen

• Kunststof
• Matrijs
• Extrusie
• Blow molding
• PVC
• Afstandhouder

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.