Wat is stapelbouw?
Stapelbouw is een bouwmethode waarbij steen na steen of blok na blok op elkaar wordt gestapeld tot dragende muren. De zwaartekracht, samen met metselspecie of lijm, houdt de elementen bij elkaar. Stapelbouw wordt ook wel traditionele bouw genoemd, omdat het in Nederland lang de gangbare manier van bouwen was. Typisch is een spouwmuur met een buitenblad van baksteen en een binnenblad van grote kalkzandsteen- of betonblokken, die vaak worden gelijmd en met een klein kraantje worden gesteld. Ook blokhutten van liggende boomstammen zijn stapelbouw.
Stapelbouw tegenover skeletbouw
- Stapelbouw: de muren dragen zelf de vloeren en het dak. De krachten worden gelijkmatig over de hele muurlengte naar de fundering geleid.
- Skeletbouw: een skelet van kolommen en balken draagt het gebouw. De krachten gaan geconcentreerd via de kolommen naar beneden, en de gevels en binnenwanden zijn vaak niet dragend.
Andere bouwmethoden zijn gietbouw, waarbij wanden ter plaatse in beton worden gestort, en elementenbouw met grote prefab wanden.
Voor- en nadelen
- Voordelen: veel massa, dus goede geluidsisolatie en warmte-accumulatie; bekend vakwerk; flexibel bij afwijkende vormen en kleine aantallen.
- Nadelen: relatief veel werk op de bouwplaats; afhankelijk van het weer; dragende muren beperken latere indelingswijzigingen.
Toepassing
- Ga ervan uit dat muren dragen. In een woning in stapelbouw zijn veel binnenmuren dragend of nodig voor de stabiliteit. Laat een constructeur meekijken voordat je een muur weghaalt of een grote doorbraak maakt.
- Werk met voldoende maatvastheid. Bij gelijmde blokken (dunbedmortel) moet de eerste laag exact waterpas liggen; afwijkingen werken door tot bovenin.
- Let op het verband. Een goed metselverband en verankering bij hoeken en aansluitingen zijn essentieel voor de sterkte.
- Bescherm vers werk tegen regen en vorst.
Veelgemaakte fout: een sleuf voor leidingen dwars of te diep in een dragende muur frezen. Dat verzwakt de muur; houd je aan de toelaatbare sleufdiepte en -richting.
Gerelateerde termen
- Draagmuur
- Spouwmuur
- Binnenspouwblad
- Kalkzandsteen
- Skeletbouw
- Gietbouw
- Elementenbouw
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
