Wat is steenmeel?

Steenmeel is een zeer fijn materiaal, overwegend kleiner dan 0,063 mm (63 micrometer), dat ontstaat door steen mechanisch te malen of te breken. De korrels zijn kleiner dan de kleinste zandkorrels en ongeveer zo fijn als cement. In beton en mortel wordt steenmeel gebruikt als vulstof: het vult de kleine holtes tussen de cementdeeltjes en het zand. In de Europese norm voor toeslagmaterialen in beton (EN 12620) heet dit een vulstof (filler).

Soorten

• Kalksteenmeel: gemalen kalksteen met afgeronde korrels. De meest gebruikte vulstof in beton.
• Kwartsmeel: gemalen kwarts of zuiver kwartszand. De korrels zijn hoekig en scherp.
• Overige steenmelen: van andere natuursteen of van kunstmatig gesteente.

Wat doet steenmeel in beton?

Steenmeel maakt de fijne fractie van het mengsel completer. Daardoor wordt de betonspecie samenhangender, ontmengt die minder en sluit het oppervlak beter. Daarom wordt het veel gebruikt in zelfverdichtend beton en in schoonbeton waar een egaal, glad oppervlak gewenst is. Volgens de betonnorm EN 206 geldt een vulstof als een vrijwel inerte toevoeging (type I). Of en hoeveel ervan mag meetellen als bindmiddel, bepalen de nationale regels; in Nederland is dat NEN 8005, de aanvulling op EN 206.

Toepassing

1. Gebruik geen eigen meel als cementvervanger. Of steenmeel cement mag vervangen, volgt uit de betonnorm en de receptuur van de centrale. Zelf meel bijmengen maakt beton niet sterker.
2. Bestel het juiste product. Steenmeel voor beton moet aan de norm voor toeslagmaterialen voldoen. Tuin- of bodemsteenmeel is iets anders.
3. Bescherm je longen. Steenmeel stuift sterk. Kwartsmeel bevat kristallijn silica; werk met afzuiging en draag een stofmasker, bij kwartshoudend stof een FFP3-masker.
4. Vraag bij schoonbeton naar de receptuur. Een vulstof helpt voor een strak oppervlak, maar bekisting, ontkistingsmiddel en verdichting bepalen minstens zo veel.

Veelgemaakte fout: steenmeel verwarren met fijn brekerzand of “steengruis”. Dat is veel grover (tot enkele millimeters) en heeft een heel andere functie, bijvoorbeeld als straatzand of in een fundering.

Gerelateerde termen

• Kalksteen
• Kwarts
• Cement
• Betonspecie
• Schoonbeton
• Brekerzand
• Korrelverdeling

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.