Wat is een stolpraam of stolpdeur?
Een stolpraam is een paar openslaande ramen zonder vaste middenstijl in het kozijn: de ene vleugel sluit in de andere. Een stolpdeur is hetzelfde principe bij deuren. In feite zijn het openslaande deuren in raamuitvoering. De naad tussen de vleugels wordt meestal afgedekt met een stolpnaald op de ene vleugel en een passende holle sponning in de andere.
Omdat de middenstijl ontbreekt, krijg je bij twee geopende vleugels één grote, vrije opening. Dat is handig om te luchten en om grote spullen naar binnen te tillen, bijvoorbeeld bij een verhuizing. De keerzijde is dat de vleugels niet los van elkaar werken: de vleugel met de stolpnaald moet als eerste open en als laatste dicht. Stolpramen en stolpdeuren worden vaak vergrendeld met een espagnolet (spanjolet), een stang die boven en onder in het kozijn grijpt.
Herkennen
Sluit het raam en kijk naar het midden. Bij een gewoon dubbel raam zie je een vaste stijl waar beide vleugels tegenaan slaan. Bij een stolpraam zie je alleen een smalle lat over de naad. Een stolpdeur heeft aan de buitenkant vaak geen kruk, omdat hij alleen van binnenuit opengaat.
Toepassing
- Houd rekening met de bediening. Wie alleen wil luchten, moet bij een stolpraam vaak de hele vleugel openzetten. Een klein kiepraam of bovenlicht erboven is dan handig.
- Let op toegang van buiten. Een gesloten stolpdeur kun je van buitenaf meestal niet openen. Daarom zijn oude stolpdeuren naar tuin of terras vaak vervangen door gewone openslaande deuren. Wil je hem als buitendeur gebruiken, kies dan beslag dat daarop is ontworpen.
- Onderhoud de middennaad. Klemmende vleugels of een zware espagnolet komen vaak door dikke verflagen in de naad. Schuur de verf dun in plaats van hout weg te schaven.
- Beveiliging. De middennaad is een zwakke plek. Vraag bij vervanging naar inbraakwerend beslag en een espagnolet die goed in het kozijn grijpt.
- Monumenten. Bij historische gevels hoort het stolpraam vaak bij het oorspronkelijke beeld. Vervang het dan niet zomaar door ramen met een middenstijl.
Veelgemaakte fout: de vleugel zonder naald als eerste openwrikken. De stolpnaald breekt dan af of de vleugels raken scheef.
Gerelateerde termen
- Stolpnaald
- Espagnolet
- Vleugeldeur
- Draairaam
- Sponning
- Aanslag
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
