Wat is straling (warmtestraling)?
Straling is energietransport in de vorm van elektromagnetische golven; warmtestraling is het deel daarvan waarmee voorwerpen warmte uitzenden, vooral als infrarode straling. Naast geleiding en convectie is straling een van de drie manieren waarop warmte zich verplaatst. Het verschil: straling heeft geen tussenstof nodig. Zo bereikt zonnewarmte de aarde door het lege heelal.
Alle materialen stralen warmte uit, koude voorwerpen minder dan warme. Hoeveel, hangt af van de oppervlaktetemperatuur en van het materiaal, uitgedrukt in de emissiecoëfficiënt ε (tussen 0 en 1). De meeste bouwmaterialen, zoals baksteen, beton en hout, hebben een hoge emissiecoëfficiënt van ongeveer 0,9 en stralen dus makkelijk warmte af. Glanzend aluminium zit rond 0,1, geoxideerd aluminium rond 0,4. Een zwart lichaam (ε = 1) is de ideale straler.
De uitgestraalde warmtestroom volgt de wet van Stefan-Boltzmann: q = ε × σ × T⁴, met σ ≈ 5,67 × 10⁻⁸ W/m²K⁴ en T de absolute temperatuur in kelvin. Door die vierde macht neemt straling snel toe bij hogere temperatuur.
Straling in en om het huis
- Comfort. Hoe warm je je voelt, hangt niet alleen af van de luchttemperatuur, maar ook van de temperatuur van wanden, ramen en vloer om je heen. Naast een koud raam voel je je kouder, ook bij warme lucht.
- Infraroodpanelen verwarmen vooral via straling: ze warmen mensen en oppervlakken direct op.
- Reflecterende folie remt stralingsverlies, maar alleen als er een luchtlaag tegenover ligt.
Toepassing
- Laat aluminiumfolie naar een luchtspouw kijken. Tegen ander materiaal geklemd werkt de lage emissiecoëfficiënt niet meer.
- Houd folie schoon en glanzend. Stof en oxidatie verhogen de emissiecoëfficiënt en verminderen het effect.
- Verhoog de oppervlaktetemperatuur van koude vlakken met isolatie of beter glas; dat verbetert het comfort meer dan alleen de thermostaat hoger zetten.
- Let op bij een warmtebeeldcamera. Glanzende metalen oppervlakken reflecteren en stralen weinig uit, waardoor de camera een verkeerde temperatuur toont.
Veelgemaakte fout: reflecterende folie behandelen als volwaardige isolatielaag. Zonder luchtspouw, of met een stoffige folie, levert ze thermisch weinig op.
Gerelateerde termen
- Geleiding
- Convectie
- Reflecterende folie
- Reflectie, absorptie, transmissie
- Infraroodpaneel
- Infraroodfoto
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
