Wat is een strengpers?
Een strengpers is een machine die klei door een mondstuk perst tot een doorlopende, zuiver rechthoekige streng, die daarna met gespannen draden in plakken ter dikte van een baksteen wordt gesneden. De stenen die zo ontstaan heten strengpersstenen; in het Engels spreekt men van een brick extruder en van wire cut bricks. Het proces erachter heet extrusie.
In de pers wordt de aangemaakte klei door een vijzel naar voren gedrukt en verdicht. Bij een vacuümstrengpers wordt de klei eerst in een vacuümkamer ontlucht, zodat er minder luchtbellen in de steen achterblijven. Aan de smaller wordende perskop gaat de klei onder hoge druk door het mondstuk, dat de doorsnede van de streng bepaalt. Kernen in het mondstuk vormen de gaten van geperforeerde stenen, en met een geprofileerd mondstuk maak je profielstenen.
Herkennen
Een strengperssteen heeft vier vrij gladde vlakken, ontstaan doordat de klei langs het mondstuk glijdt, en twee ruwere snijvlakken, waarop soms sleepsporen van de snijdraad te zien zijn. De vorm is strak en regelmatig, anders dan bij een handvormsteen. De gladde streng kan met rollen een textuur krijgen of worden bezand.
Toepassing
- Kies bewust de zichtzijde. Gladde vlakken en ruwere snijvlakken geven een ander gevelbeeld. Vraag bij de leverancier welke vlakken als zichtzijde bedoeld zijn; soms wordt de ruwe kant juist bewust in het zicht gelegd.
- Gebruik de strakke maatvoering. Strengpersstenen wijken weinig af in maat. Dat maakt dunne, strakke voegen en een regelmatig metselwerk eenvoudiger dan met handvormstenen.
- Let op vorstbestendigheid. Niet elke strengperssteen is vorstbestendig. Controleer de vorstklasse voor gevels en tuinmuren, zeker bij oude stenen bij restauratie.
- Combineer niet zomaar met vormbak. Strengpers- en handvormstenen ogen heel anders; in één gevelvlak leidt dat al snel tot een onrustig beeld.
Veelgemaakte fout: stenen willekeurig verwerken, zodat gladde en ruwe vlakken door elkaar in het zicht komen. Dat geeft een vlekkerig gevelbeeld. Spreek vooraf met de metselaar af welke kant naar buiten gaat.
Gerelateerde termen
- Extrusie
- Baksteen fabricage
- Handvormsteen
- Geperforeerde baksteen
- Profielsteen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
