Wat is een tandlijst?
Een tandlijst is een horizontale sierband van kleine, rechthoekige blokjes die op regelmatige afstand uit het vlak springen, zodat een rij “tanden” ontstaat. De tandlijst komt uit de klassieke bouwkunst, waar hij onder de kroonlijst zit. Vitruvius verbond de blokjes met de uiteinden van daksporen uit de tijd dat tempels nog grotendeels van hout waren.
Uitvoeringen
- In natuursteen: als onderdeel van het hoofdgestel in klassieke en classicistische gevels, vooral bij de Ionische en Korinthische orde.
- In metselwerk: door koppen om en om te laten uitspringen, of door stenen afwisselend staand en liggend te metselen. Meestal decoratief, soms ook om de gevelrand steviger te maken.
- In hout: als rij tandjes aan de onderzijde van een goot of gootlijst, soms gedragen door consoles.
Let op het verschil met de muizentand: daar staan de stenen schuin, zodat een zaagtandpatroon ontstaat. Bij een tandlijst zijn de blokjes recht en rechthoekig.
Toepassing bij restauratie en renovatie
- Houten tandlijsten rotten vaak aan de bovenzijde en in de kopse kanten. Vervang aangetaste tandjes in dezelfde houtsoort en maatvoering en zorg dat water niet op de bovenkant blijft staan.
- Bij metselwerk-tandlijsten zijn de uitstekende koppen kwetsbaar voor vorst. Een goede voeg en een afdekking erboven beperken waterindringing.
- Neem maten van de bestaande tanden en tussenruimtes op vóór sloop, zodat het ritme bij herstel exact gelijk blijft.
Gerelateerde termen
- Muizentand
- Kroonlijst
- Kapiteel
- Siermetselwerk
- Console
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
