Wat is een tierceron?
Een tierceron is een secundaire gewelfrib in een gotisch ribgewelf, die vanuit het aanzetpunt (de plek waar het gewelf op de pijler of muur begint) omhoog loopt naar de nokrib, zonder door de middelste sluitsteen te gaan. Het woord komt uit het Frans: tiers betekent derde. Na de diagonale ribben en de gordel- of schildbogen vormt de tierceron als het ware een derde soort rib.
Hoe herken je een tierceron?
In een eenvoudig kruisribgewelf lopen alleen twee diagonale ribben van hoek naar hoek. Bij een gewelf met tiercerons komen uit hetzelfde aanzetpunt extra ribben, die als een waaier uitlopen naar de nokrib in de lengte- of dwarsrichting. Daardoor ontstaat vanaf de grond een stervormig of palmachtig patroon.
Tierceron en lierne
- Een tierceron begint altijd bij een aanzetpunt.
- Een lierne begint niet bij een aanzetpunt, maar verbindt twee andere ribben met elkaar. Liernes zie je vooral in laatgotische stergewelven en netgewelven.
Functie en geschiedenis
Tiercerons verdelen het gewelfvlak in kleinere velden. Dat maakte de bouw van de gewelfkappen tussen de ribben eenvoudiger en gaf de gotische bouwmeesters veel decoratieve vrijheid. De constructieve bijdrage is beperkt: de krachten gaan grotendeels via de gewelfkappen en diagonale ribben naar de pijlers en steunberen.
Tiercerons verschenen in de 13e eeuw in Engeland, onder meer in de kathedraal van Lincoln. Het schip van de kathedraal van Exeter is een bekend voorbeeld van een lang doorlopend tierceron-gewelf. Later raakten ze ook op het vasteland verspreid, vaak in combinatie met liernes in stergewelven.
Gerelateerde termen
- Lierne
- Gewelfrib
- Kruisribgewelf
- Stergewelf
- Netgewelf
- Sluitsteen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
