Wat zijn toeslagstoffen?
Toeslagstoffen, ook toeslagmaterialen genoemd, zijn de korrelvormige materialen zoals zand, grind en steenslag die samen met een bindmiddel (meestal cement) en water beton of mortel vormen. In beton maken toeslagstoffen het grootste deel van het volume uit. Ze bepalen daardoor voor een groot deel de sterkte, het gewicht, de krimp en de verwerkbaarheid. Voor beton in Europa zijn de eisen vastgelegd in NEN-EN 12620.
Soorten
- Fijne toeslag: zand, met kleine korrels.
- Grove toeslag: grind (rond, uit rivieren of zee) of steenslag en split (gebroken gesteente, hoekig).
- Gerecyclede toeslag: beton- en menggranulaat uit sloopafval.
- Lichte toeslag: geëxpandeerde klei, puimsteen of bims voor lichtbeton.
- Zware toeslag: bijvoorbeeld ijzererts, voor stralingsafschermend beton.
Waar letten op?
- Korrelgrootte en gradering: een goede verdeling van fijne en grove korrels vult de holtes op, zodat er minder cementlijm nodig is. De grootste korrel moet passen tussen de wapening en de bekisting.
- Schoon: klei, leem, humus en zouten verzwakken het beton of tasten de wapening aan.
- Vorm: rond grind maakt beton beter verwerkbaar; hoekig steenslag geeft een betere hechting.
- Vochtgehalte: nat zand bevat al water. Houd daar rekening mee bij het afmeten van het aanmaakwater.
Vuistregels voor de doe-het-zelver
- Voor een kleine hoeveelheid beton wordt vaak een volumeverhouding gebruikt van ongeveer 1 deel cement, 2 delen zand en 3 delen grind, aangevuld met zo weinig water als nodig is voor een goede verwerkbaarheid. Voor constructieve toepassingen kies je kant-en-klaar beton met een opgegeven sterkteklasse.
- Gebruik voor metselmortel geen grof zand of grind, maar metselzand.
- Strandzand en ongewassen zand zijn niet geschikt: zout en vervuiling tasten beton en wapening aan.
Gerelateerde termen
- Korrelgrootte
- Korrelgroep
- Grind
- Steenslag
- Granulaat
- Cement
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
