Wat is een totalstation?

Een totalstation is een elektronisch meetinstrument dat een theodoliet (hoekmeter) combineert met een elektronische afstandsmeter en een kleine computer. Het meet in één handeling de horizontale hoek, de verticale hoek en de afstand naar een punt. Uit die gegevens berekent het instrument direct de coördinaten en hoogte van dat punt.

Hoe werkt het?

• Het totalstation staat op een statief boven een bekend punt en wordt waterpas gezet.
• Via bekende referentiepunten wordt het instrument georiënteerd in het coördinatenstelsel van het project.
• De afstand wordt gemeten met een infrarood- of laserbundel. Dat gebeurt naar een prisma op een meetstok, of reflectorloos rechtstreeks op een muur of ander oppervlak.
• Robotic totalstations volgen het prisma automatisch. Eén persoon kan dan met de meetstok en een bedieningsunit alleen meten en uitzetten.

Toepassing in de bouw

• Uitzetten: assen, hoekpunten, funderingen, palen en ankers precies op hun plaats zetten volgens de tekening.
• Maatvoering tijdens de bouw: controleren of kolommen, wanden en vloeren op de juiste plek en hoogte staan.
• Inmeten van bestaande situaties: perceelgrenzen, gevels en terreinen opmeten als basis voor een ontwerp.
• Revisiemetingen (as-built): vastleggen hoe er werkelijk is gebouwd.
• Monitoring: vervormingen of zettingen van gebouwen, damwanden of kademuren in de tijd volgen.

Aandachtspunten

• Stabiele opstelling: een statief op losse grond of dicht bij trillend materieel geeft fouten.
• Kalibratie: laat het instrument periodiek controleren; afwijkingen in hoek of afstand tellen op over grote afstanden.
• Controle: meet altijd een extra bekend punt terug om te checken of de opstelling klopt.
• Zichtlijn: het instrument moet het prisma kunnen zien. Bij veel obstakels is soms een combinatie met GPS-meting handiger.

Voor een kleine verbouwing is een totalstation meestal niet nodig; daar volstaan meetlint, waterpas en een laserwaterpas. Bij nieuwbouw, uitbreiding tot op de perceelgrens of complexe vormen is het werk van een landmeter met een totalstation de veilige keuze.

Gerelateerde termen

• Theodoliet
• Waterpas
• Damwand
• Bouwkuip

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.