Wat is een tribune?
Een tribune is een verhoogde plek vanwaar je ergens op uitkijkt. In de kerkbouw is het een open galerij of verdieping boven de zijbeuk, die via bogen uitkijkt op het middenschip. Daarnaast heet de oplopende publieksruimte in een stadion of zaal ook tribune. Het woord gaat terug op het Latijnse tribunal: het verhoogde podium waarop in het oude Rome de rechters zaten.
Betekenissen
- Kerkgalerij (emporium): een volwaardige vloer boven de zijbeuk, zo diep als de zijbeuk zelf en echt begaanbaar. Je ziet tribunes vooral in romaanse en vroeggotische kerken. Ze maakten de wand hoger en sterker en boden extra ruimte voor kerkgangers.
- Apsis van een basilica: in de Romeinse basilica heette de halfronde nis aan het eind van de zaal, waar de magistraat zitting hield, ook tribune.
- Verhoogde zitplaatsen: de trapsgewijs oplopende rijen in een stadion, sporthal, theater of bij een evenement. Een estrade met veel treden wordt ook zo genoemd.
Tribune of triforium?
Die twee worden vaak verward. Een tribune is een echte verdieping over de volle diepte van de zijbeuk. Een triforium is alleen een smalle gang in de dikte van de muur, of zelfs een blinde boogreeks, ter hoogte van het lessenaarsdak van de zijbeuk. In sommige vroeggotische kathedralen, zoals die van Laon, zitten ze allebei boven elkaar: arcade, tribune, triforium en lichtbeuk vormen dan een wand met vier zones.
| Tribune | Echte verdieping over de volle diepte van de zijbeuk |
|---|---|
| Triforium | Smalle gang in de dikte van de muur, of een blinde boogreeks, ter hoogte van het lessenaarsdak van de zijbeuk |
Tips voor de praktijk
- Herkennen: zie je boven de arcade een tweede rij grote bogen met ruimte erachter, dan is het een tribune. Een rij kleine boogjes direct onder de ramen is meestal een triforium.
- Restauratie en herbestemming: tribunes in oude kerken voldoen zelden aan huidige eisen voor vluchtwegen en balustradehoogte. Wil je ze weer openstellen, overleg dan vroeg met gemeente en brandweer.
- Publiekstribunes: een tijdelijke tribune voor een evenement is een bouwwerk waarvoor constructieve berekeningen en vaak een vergunning of melding nodig zijn. Vraag dit tijdig na bij de gemeente.
Gerelateerde termen
- Triforium
- Galerij
- Zijbeuk
- Schip
- Apsis
- Basilica
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
