Wat is een U-schaal?
Een U-schaal, ook U-blok genoemd, is een bouwsteen met een U-vormige doorsnede die dient als verloren bekisting: je legt de schalen in de muur, plaatst wapening in de holte en vult die met beton. Zo ontstaat een gewapende balk die van buiten dezelfde uitstraling en hetzelfde materiaal heeft als de rest van de muur. U-schalen zijn er meestal in lichte gebakken steen (poreuze of geperforeerde baksteen) en in kalkzandsteen.
Inhoudsopgave
Hoe werkt het?
- De U-schalen worden in de muur gemetseld of gelijmd, met de opening naar boven.
- Boven een opening worden ze tijdelijk ondersteund met stempels of een plank.
- De wapening wordt in de holte gelegd, op afstandhouders zodat er rondom beton komt.
- De holte wordt gevuld met beton en verdicht.
- Na uitharding neemt de gewapende kern de belasting op; de schaal zelf draagt nauwelijks mee.
Toepassing
- Latei boven een raam- of deuropening, op de bouwplaats gemaakt in plaats van een prefab latei.
- Ringbalk bovenop een muur, als verbinding en oplegging voor vloer of kap.
- Verstijving van lange of hoge muren, bijvoorbeeld in een tuinmuur of bij een kniewand.
Tips voor de praktijk
- Wapening en betonkwaliteit uit de berekening: hoeveel staven, welke diameter en welke betondekking hangt af van de overspanning en belasting. Laat dat door een constructeur bepalen.
- Ondersteuning laten staan: haal de stempels pas weg als het beton voldoende sterkte heeft. Bij koud weer duurt dat langer.
- Koudebrug: een betonkern in een buitenmuur isoleert slechter dan de omliggende steen. Er bestaan U-schalen met een isolatie-inlage aan de buitenkant; anders moet de isolatie dit opvangen.
- Zelfde systeem gebruiken: kies U-schalen die bij het gebruikte metselwerk of lijmwerk passen, zodat maten en hoogtes aansluiten.
Gerelateerde termen
- Latei
- Ringbalk
- Bekisting
- Wapening
- Kalkzandsteen
- Geperforeerde baksteen
- Koudebrug
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
