Wat is een uitslag?

Een uitslag is een tekening met exacte maten van een trap, dak, hoekkeper, kilkeper of wand, oorspronkelijk getekend op ware grootte (schaal 1:1). Met een uitslag kun je onderdelen direct van de tekening op het hout overnemen, zodat ze nauwkeurig en zonder rekenwerk op de bouwplaats passen. Het woord ‘uitslag’ heeft ook een tweede betekenis: vlekvorming of uitbloei op metselwerk. Dit artikel gaat over de tekening.

Hoe werkt een uitslag?

Vroeger tekende de timmerman de uitslag met potlood en winkelhaak op een tekenvloer of op grote vellen papier. Tegenwoordig wordt de uitslag meestal met de computer gemaakt en op een rol papier geplot. Op die schaal 1:1 lees je ware lengtes en hoeken direct af, ook van onderdelen die in een gewone aanzicht- of plattegrondtekening schuin of verkort worden weergegeven.

Soorten uitslagen

• Trapuitslag: bevat de vorm van elke trede, de spil en de trapbomen met de nesten (inkrozingen) voor de treden. Voor vrijwel elke trap, behalve een rechte steektrap, is een uitslag nodig, omdat de treden in de draai allemaal een andere vorm hebben.
• Hoekkeper en kilkeper: de uitslag geeft de ware lengte van de keper en de zaagsneden aan voet en top, plus de afschuining van de bovenkant.
• Kapuitslag: de ontvouwing van een complete kap, met ware vorm en grootte van de dakvlakken.
• Wanduitslag: een uitgevouwen aanzicht van een wand, bijvoorbeeld voor betegeling of een schuine wand onder een dak.

Toepassing

Een trapuitslag kun je gebruiken als zaag- en freespatroon: globaal uitknippen, op het hout tapen en door papier en hout heen zagen. Staan de nesten erop, dan klem je de freesmal langs de lijn. Zo kan ook een handige doe-het-zelver een ingewikkelde trap maken. Van een uitslag maak je eventueel een vaste mal voor herhaalde onderdelen.

Tips en aandachtspunten

• Controleer de schaal: meet na het printen een controlemaat. Een plot die niet op 100 procent staat, verpest het hele werk.
• Papier werkt: papier krimpt en zet uit met de luchtvochtigheid. Bewaar de uitslag droog en zaag niet te lang na het printen.
• Neem referentielijnen over: zet hartlijnen, de looplijn en de vloerhoogte op het hout, niet alleen de omtrek.
• Opmeten: een uitslag is zo goed als de maten. Meet de trapgatopening en de verdiepingshoogte zelf na.

Gerelateerde termen

• Kapuitslag
• Hoekkeper
• Kilkeper
• Mal
• Trapboom
• Nest in een trapboom

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.