Wat is een vallende tand?

Een vallende tand is een tijdelijke, getrapte beëindiging van een gemetselde muur: elke laag springt ten opzichte van de laag eronder een stukje terug, zodat er een trap ontstaat waarop later verder gemetseld werk laag voor laag aansluit. In het Engels heet dit racking back. Je gebruikt hem als een muur tijdelijk moet stoppen, bijvoorbeeld bij een werkonderbreking of wanneer je eerst de hoeken optrekt en daarna het tussenliggende werk metselt.

De term heeft nog een tweede betekenis: in sommige metselverbanden, zoals een klezorenverband, vormen de stenen een schuin aflopend patroon dat ook vallende tand of muizentrapje wordt genoemd.

Vallende tand of staande tand

• Vallende tand. De beëindiging loopt schuin terug als een trap. Nieuwe stenen leg je gewoon in de specie, met normaal te vullen lint- en stootvoegen.
• Staande tand. De beëindiging blijft over de volle hoogte op één plek, met om en om uitstekende en terugliggende stenen. De inkepingen moeten later passend worden opgevuld.

Een vallende tand geeft doorgaans de betere verbinding, omdat de bovenste voeg van een ingezette steen bij een staande tand lastig vol te krijgen is. Kies de vallende tand dus waar de ruimte het toelaat.

Werkwijze

1. Houd het verband aan. Laat elke laag terugspringen volgens het metselverband, meestal met een halve of kwart steen, zodat het nieuwe werk zonder passtukken aansluit.
2. Controleer de trap. Een strakke vallende tand heeft een rechte schuine lijn; leg je rei of waterpas langs de koppen om dat te controleren.
3. Maak de trap schoon. Verwijder uitgelopen specie van de treden voordat die hard wordt.
4. Bevochtig zuigende stenen bij het aansluiten, zodat de nieuwe mortel goed hecht.
5. Vul alle voegen volledig, ook de stootvoegen tegen het oude werk.

Veelgemaakte fout: de treden onregelmatig laten terugspringen, los van het verband. Bij het aansluiten heb je dan passtukken nodig en loopt het verband uit de pas.

Gerelateerde termen

• Staande tand
• Metselverband
• Klezoor
• Lintvoeg
• Stootvoeg
• Mortel

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.