Wat is een verblijfsgebied?

Een verblijfsgebied is volgens het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) een “gebruiksgebied of een gedeelte daarvan voor het verblijven van personen”. Het is dus het deel van een woning of gebouw waar je woont, slaapt, kookt of werkt, en waar de strengste eisen voor hoogte, daglicht en ventilatie gelden. Ruimten als badkamer, toilet, gang en trap zijn in de regel geen verblijfsgebied. Binnen een verblijfsgebied liggen één of meer verblijfsruimten: de afzonderlijke kamers. Het Bbl geldt sinds 1 januari 2024 en volgde het Bouwbesluit 2012 op.

Eisen bij nieuwbouw van een woning

• Aandeel: ten minste 55% van de gebruiksoppervlakte is verblijfsgebied (artikel 4.163).
• Totale oppervlakte: ten minste 18 m² niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied, of 15 m² bij een studentenwoning (tabel 4.162).
• Afmetingen: elk verblijfsgebied is minimaal 5 m² groot en 1,8 m breed (artikel 4.164).
• Hoogte: minimaal 2,6 m boven de vloer, bij een woonwagen 2,2 m.
• Daglicht: een equivalente daglichtoppervlakte (volgens NEN 2057) van ten minste 10% van de vloeroppervlakte (artikel 4.147).
• Ventilatie: ten minste 0,9 dm³/s per m², met een minimum van 7 dm³/s (artikel 4.122).

Eisen bij een bestaande woning

Voor bestaande bouw gelden lagere ondergrenzen (hoofdstuk 3 van het Bbl): minstens 10 m² niet-gemeenschappelijk verblijfsgebied en een hoogte van 2,1 m. Voor verbouw heeft het Bbl aparte regels in hoofdstuk 5; zo mag de hoogte van een verblijfsgebied bij verbouw 2,1 m zijn in plaats van 2,6 m (artikel 5.17).

Toepassing

Het verblijfsgebied bepaalt of een ontwerp door de toets komt. Op een bouwtekening geef je per ruimte aan wat verblijfsgebied is, en reken je de oppervlakte, daglicht en ventilatie per gebied na. Let op: delen onder een schuin dak die lager zijn dan de vereiste hoogte kunnen geen verblijfsgebied zijn, ook al loop je er gewoon in.

Tips en aandachtspunten

• Zolder ombouwen? Te lage delen worden geen verblijfsgebied. Een dakkapel kan het verschil maken.
• Niet verwarren met verblijfsobject: dat is een begrip uit de BAG-registratie, geen bouwtechnisch gebied.
• Twijfel? Lees de actuele tekst op wetten.overheid.nl of vraag de gemeente om vooroverleg.

Gerelateerde termen

• Verblijfsruimte
• Gebruiksgebied
• Gebruiksoppervlakte
• Gebruiksfunctie
• Daglichtfactor
• Onbenoemde ruimte

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.