Wat is verglazen?

Verglazen betekent dat een materiaal glasachtig wordt of glasachtig wordt gemaakt. In de bouw heeft het woord drie betekenissen: een keramisch product van een glazuurlaag voorzien, het glasachtig worden van kiezelzuur (SiO₂) in klei tijdens het bakken, en een raam of pui van nieuw glas voorzien. Welke betekenis bedoeld is, blijkt uit de context.

1. Glazuren van keramiek

Een dakpan, tegel of steen wordt bestreken met een papje dat tijdens het bakken smelt en verglaast tot een gladde, glasachtige laag. Dat kan op twee manieren. Bij engobe gebeurt het in één bakgang: de laag wordt op het ongebakken product aangebracht. Bij biscuit wordt het product eerst gebakken, daarna van glazuur voorzien en opnieuw gebakken. In het Engels heet dit to glaze.

2. Glasachtig worden tijdens het bakken

Bij hoge temperaturen smelten kiezelzuur en andere bestanddelen in de klei gedeeltelijk en stollen bij afkoeling tot een glasachtige massa. Dat gebeurt bijvoorbeeld met het zand in de klei bij het bakken van baksteen. Hoe verder dit proces gaat, hoe dichter en harder de steen wordt en hoe minder water hij opneemt. Klinkers zijn daarom bij hoge temperatuur gebakken. Bij verglaasde tegels is de hele massa van de tegel verglaasd, omdat de tegel in zijn geheel op zeer hoge temperatuur is gebakken. Het Engelse woord hiervoor is to vitrify.

3. Van nieuw glas voorzien

In de glaszetterij betekent verglazen simpelweg: een kozijn, raam of pui opnieuw beglazen.

Toepassing

• Bij het kiezen van tegels: een tegel die door en door verglaasd is, neemt weinig water op. Dat is gunstig voor buitentoepassingen en natte ruimten, waar een geglazuurde tegel met een poreuze scherf minder geschikt kan zijn.
• Bij gevelsteen en straatsteen: sterk verglaasde stenen zijn dicht en slijtvast, maar zuigen nauwelijks. Dat beïnvloedt de keuze van de mortel bij het metselen.
• Bij herstel: een beschadigde glazuurlaag kun je niet “bijwerken” zoals verf; het glazuur ontstaat alleen in de oven.

Tips en aandachtspunten

• Glazuur is niet hetzelfde als doorverglaasd: bij een geglazuurde tegel zit de glasachtige laag alleen aan de bovenkant. Is het glazuur eraf, dan komt de poreuze scherf bloot.
• Vraag naar de wateropname: op het technisch blad van de fabrikant zie je hoeveel water een tegel of steen opneemt. Dat zegt meer dan de benaming.
• Gebruik de juiste lijm of mortel: dichte, verglaasde materialen hechten slecht met producten die bedoeld zijn voor zuigende ondergronden.

Gerelateerde termen

• Glazuur
• Engobe
• Klinker
• Baksteen fabricage
• Beglazing
• Ringoven

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.