Wat is verval?

Verval is het hoogteverschil van een waterspiegel tussen twee plaatsen, of tussen twee punten van een afvoerleiding of riool. Bij een sluis of stuw is het verval het verschil tussen het water aan de bovenkant en de onderkant. Bij eb en vloed is het verval het hoogteverschil tussen hoog- en laagwater op dezelfde plek. Bij leidingen wordt verval vaak relatief uitgedrukt: in een percentage of in millimeter per meter.

Daarnaast betekent verval in het dagelijks spraakgebruik het achteruitgaan van een gebouw door achterstallig onderhoud: een pand in verval.

Rekenen met verval

• 0,5% = 5 mm per meter. Over een leiding van 8 m is dat 40 mm hoogteverschil.
• 1:100 = 1% = 10 mm per meter.
• Rekenregel: hoogteverschil = lengte x percentage / 100.

Verval, verhang en afschot

• Verval: het hoogteverschil zelf, absoluut (in m) of relatief.
• Verhang: de helling van de waterspiegel of grondwaterstand, het verval gedeeld door de afstand. Een begrip uit de waterbouw en geohydrologie.
• Afschot: de helling die je bewust aanbrengt in een dak, vloer, goot of leiding, zodat water wegloopt.

Toepassing

• Binnenriolering en huisaansluiting: een afvoer moet voldoende verval hebben om water en vuil mee te voeren. Te weinig verval geeft verstoppingen. Houd de waarden uit NEN 3215 en de voorschriften van de fabrikant en gemeente aan.
• Waterbouw: het verval bij een stuw of sluis bepaalt de krachten op de deuren en de hoeveelheid energie die een waterkrachtcentrale kan opwekken.
• Historisch: Romeinse aquaducten hadden een zeer gelijkmatig, klein verval, zodat het water met een constante snelheid stroomde.

Tips voor de doe-het-zelver

• Meet met een waterpas of laser en zet het verval vóór het leggen van de leiding uit met piketten of een rij lijnen.
• Geen tegenverval: een plek waar de leiding even omhoog gaat, houdt water en vuil vast.
• Ondersteun de leiding op vaste afstanden, zodat hij niet doorzakt en het verval plaatselijk verdwijnt.

Gerelateerde termen

• Verhang
• Afschot
• Riool
• Sluis
• Aquaduct

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.