Wat is vlaams verband?

Vlaams verband is een metselverband waarbij in elke laag steeds een strek en een kop elkaar afwisselen. De koppen liggen daarbij midden op de strekken van de laag eronder en erboven. Daardoor staan de koppen om de andere laag recht boven elkaar, wat het verband zijn kenmerkende, regelmatige patroon geeft.

Hoe wordt het gelegd?

• Oneven lagen: drieklezoor, kop, strek, kop, strek enzovoort.
• Even lagen: kop, strek, kop, strek enzovoort.

Om en om begint of eindigt een laag dus met een drieklezoor. Die zorgt ervoor dat de stootvoegen goed verspringen.

Ondanks de naam komt het verband niet uit Vlaanderen. Het werd in de late middeleeuwen al in Noord- en Midden-Europa toegepast. In Engeland geldt Kew Palace (1631) als vermoedelijk eerste voorbeeld, daarna werd het daar een geliefd verband voor hoogwaardig metselwerk.

Toepassing

• Massieve muren: vlaams verband wordt gebruikt bij steensmuren en dikkere muren, waar de koppen echt in de muur binden.
• Schoonmetselwerk en restauratie: vanwege het decoratieve patroon zie je het veel in historische gevels. Soms zijn de koppen in een andere kleur of verglaasd, wat het patroon versterkt.
• Varianten: bij het Engelse ‘Flemish garden wall bond’ liggen drie strekken tussen twee koppen.

Tips

• Halfsteens buitenblad: in een spouwmuur kan een kop niet door de muur binden. Wil je het vlaams-verbandpatroon toch tonen, dan werk je met halve stenen als kop. Het verband is dan puur esthetisch.
• Let op de drieklezoren: wordt de drieklezoor vergeten of verkeerd gezet, dan schuift het hele patroon en vallen de koppen niet meer midden op de strekken.
• Controleer de verticale lijnen: de koppen van om en om liggende lagen moeten precies boven elkaar staan. Zet ze uit met een maatlat of profiel.
• Restauratie: bij herstel van oud metselwerk houd je het bestaande verband aan, ook bij nieuwe aansluitingen.

Gerelateerde termen

• Metselverband
• Kruisverband
• Kettingverband
• Drieklezoor
• Klezoor
• Schoonmetselwerk

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.