Wat is een voorloper?

Het woord voorloper heeft in de bouw drie betekenissen: een schaaf, een hijsketting en een stroming of persoon die een latere bouwstijl aankondigt.

1. Voorloper als schaaf

Een voorloper is een schaaf die qua lengte tussen de blokschaaf en de reischaaf in zit. Hij bestaat in hout en in metaal. Met de voorloper schaaf je een ruw oppervlak eerst redelijk vlak en glad, voordat je met de langere reischaaf het oppervlak helemaal vlak en recht maakt. In het Engels heet dit type de jack plane.

Tips:
– Zet het schaafijzer bij het voorschaven iets grover en schaaf schuin over de draad om snel materiaal weg te nemen. Werk daarna met de draad mee.
– Houd het ijzer scherp: een bot ijzer scheurt de houtvezels uit.

2. Voorloper als hijsketting

Een voorloper, soms kettingvoorloper genoemd, is een hijsketting met aan het ene uiteinde een groot oog en aan het andere uiteinde een speciale haak. Het oog gaat in de kraanhaak, de haak aan de last of de aanslagmiddelen.

Veilig werken:
– Gebruik alleen kettingen met een leesbare markering van de werklast en houd rekening met de hoek tussen de parten: hoe groter de hoek, hoe lager de toegestane last.
– Laat hijsmiddelen periodiek keuren en gebruik nooit een vervormde, uitgerekte of ingesneden ketting.
– Laat hijswerk bij grote of onbekende lasten over aan iemand die daarvoor is opgeleid.

3. Voorloper als stroming

In de architectuur is een voorloper een stroming of persoon die al kenmerken heeft van een latere, bekendere stroming of bouwstijl.

Toepassing

Welke betekenis bedoeld is, blijkt bijna altijd uit de context: op de werkbank gaat het om de schaaf, op de bouwplaats om de hijsketting en in de architectuurgeschiedenis om de stroming.

Gerelateerde termen

• Blokschaaf
• Reischaaf
• Hijsbalk
• Architectuur

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.