Wat is vraagsturing?

Vraagsturing is een methode om het gebruik van iets te regelen, met het doel dat gebruik (tijdelijk) te verschuiven, te verminderen of te vergroten. In de bouw en installatietechniek betekent het vooral dat sensoren en software bepalen of een installatie werkt, en hoe hard, op basis van de werkelijke behoefte in plaats van een vaste stand of tijdschema.

Vormen van vraagsturing

• Technisch (ingebouwd): sensoren meten omgevingsfactoren en sturen de installatie. Bij ventilatie gaat het om het CO2-gehalte, de relatieve luchtvochtigheid of de aanwezigheid van mensen.
• Verschuiven in de tijd: een apparaat of laadpaal wordt later ingeschakeld, bijvoorbeeld om piekbelasting en netcongestie te voorkomen.
• Financieel: met prijsprikkels, zoals dynamische energietarieven, wordt verbruik naar goedkopere momenten verschoven.

Vraaggestuurde ventilatie

Een gewone mechanische ventilatie draait op een vaste stand die de bewoner zelf omzet. Bij vraagsturing:

• schakelt de ventilator hoger als een CO2-sensor in de woon- of slaapkamer een hogere concentratie meet (meer mensen, slapen met dichte deur);
• reageert een vochtsensor in de badkamer op douchen en schakelt na afloop vanzelf terug;
• draait het systeem laag als er niemand thuis is.

Voordelen: betere luchtkwaliteit wanneer het nodig is en minder ventilatorenergie en warmteverlies wanneer het niet nodig is. In de energieprestatieberekening (NTA 8800) kan een vraaggestuurd systeem gunstiger uitkomen dan een systeem zonder sturing.

Tips

1. Plaats CO2-sensoren in verblijfsruimten, vooral slaapkamers; een sensor alleen bij de ventilatiebox meet de mengsellucht en reageert trager.
2. Controleer of je bestaande ventilatiebox sensoren ondersteunt. Veel moderne boxen hebben aansluitingen voor CO2- of vochtsensoren; anders is vervanging nodig.
3. Houd roosters en ventielen open en goed ingeregeld; vraagsturing werkt niet als de lucht niet kan toestromen.
4. Reken op kosten van enkele tientallen tot enkele honderden euro’s per sensor, afhankelijk van merk en type; een complete vraaggestuurde ventilatiebox ligt hoger.

Gerelateerde termen

• Mechanische ventilatie
• Balansventilatie
• Natuurlijke ventilatie
• CO2-detectie
• Netcongestie
• Smart grid

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.