Wat is vrijloop?
Vrijloop betekent dat een onderdeel vrij kan draaien zonder dat er kracht wordt overgebracht. In het hang- en sluitwerk gaat het om de vrijloopcilinder: een cilinder van een slot waarvan de meenemer (de nok die het slot bedient) kan draaien zonder dat er een sleutel in de cilinder zit. In de techniek van motoren kom je het begrip ook tegen: een auto die “in zijn vrij” staat, brengt geen kracht over naar de wielen.
Inhoudsopgave
Waarom een vrijloopcilinder?
Bij een gewone cilinder staat de meenemer vast zolang er geen sleutel in zit. Bij sommige sloten moet het slotmechanisme de meenemer juist kunnen meedraaien, bijvoorbeeld:
- Panieksluitingen en noodsluitingen: het slot moet met de panieklat of kruk altijd te openen zijn, ook als de cilinder vergrendeld is en er geen sleutel in zit. Een vaste meenemer kan het mechanisme dan blokkeren.
- Meerpuntssluitingen, zowel mechanische als elektromechanische (motorsloten), waarbij het slot zelf de meenemer kan verdraaien.
Tips
- Volg de specificatie van de slotfabrikant. Die vermeldt of een vrijloopcilinder of een cilinder met een bepaalde meenemerstand nodig is. Een verkeerde cilinder kan de paniekfunctie onbruikbaar maken.
- Laat bij vluchtdeuren een vakman monteren en testen. Controleer na vervanging of de deur vanaf de vluchtzijde zonder sleutel opengaat.
- Let op inbraakwerendheid. Vrijloop zegt niets over de beveiliging; kies daarnaast een cilinder met de gewenste klasse en een passend veiligheidsbeslag.
- Meet de cilinder goed op (lengte binnen en buiten vanaf het midden van de schroef), zodat hij niet uitsteekt en niet kan worden afgebroken.
Gerelateerde termen
- Panieksluiting
- Meerpuntssluiting
- Loopslot
- Politiekeurmerk Veilig Wonen
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
