Wat is warmgewalst staal?
Warmgewalst staal is staal dat in roodgloeiende toestand, boven de rekristallisatietemperatuur, door walsen in zijn uiteindelijke vorm is gebracht. Zo worden de bekende constructieprofielen gemaakt, zoals HEA, HEB, IPE, UNP, hoekstaal, strip en zware plaat. Op het oppervlak zit na het walsen een blauwgrijze oxidelaag: walshuid.
Eigenschappen
- Grote en zware profielen zijn alleen warmgewalst te maken.
- Weinig inwendige spanning: het staal kan bij hoge temperatuur vervormen zonder te verstevigen, wat het taai en goed lasbaar maakt.
- Maattoleranties: door krimp bij het afkoelen zijn de maten minder nauwkeurig en de hoeken licht afgerond, vergeleken met koudgevormd of koudgewalst staal.
- Oppervlak: ruw en bedekt met walshuid; voor schilderwerk moet dat worden gestraald.
- Staalsoorten: in de bouw meestal S235 of S355 volgens NEN-EN 10025, waarbij het getal de minimale vloeigrens in N/mm² aangeeft.
Warmgewalst versus koudgevormd
Koudgevormd staal wordt bij kamertemperatuur gezet of gerold uit dunne plaat, bijvoorbeeld tot C- en Z-gordingen, kokers en staalframe-profielen. Het is lichter, maatvaster en vaak al verzinkt, maar dunwandig en daardoor gevoeliger voor plooien en brand. Warmgewalste profielen gebruik je voor zware overspanningen, lateien, stalen balken bij een doorbraak en kolommen.
Tips voor de praktijk
- Stalen balk bij een doorbraak: laat de profielkeuze (bijvoorbeeld HEA of HEB en de maat) altijd berekenen door een constructeur. Vraag bij de gemeente na of voor de constructieve wijziging een vergunning of melding nodig is; de berekening hoort daar dan bij.
- Bestel geconserveerd: vraag om gestraald en gegrond, of thermisch verzinkt voor buitentoepassing.
- Brandwerendheid: onbeschermd staal verliest bij brand snel sterkte. Brandwerende bekleding of verf kan nodig zijn.
- Opleggingen: zorg voor een goede oplegging met spreidplaat of betonnen oplegblok, zoals de constructeur voorschrijft.
- Gewicht: warmgewalste profielen zijn zwaar. Plan hijsmiddelen en stempels voordat de balk wordt geleverd.
Gerelateerde termen
- Walshuid
- Koudgevormd staal
- IPE-balk
- Corrosie
- Staalverbinding
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
