Wat is warmtekrachtkoppeling (WKK)?

Warmtekrachtkoppeling (WKK) is het tegelijk opwekken van elektriciteit en nuttige warmte in één installatie. In een gewone elektriciteitscentrale gaat een groot deel van de energie uit de brandstof als restwarmte verloren via koeltorens of koelwater. Bij WKK wordt die warmte juist benut, bijvoorbeeld voor ruimteverwarming, warm water of een productieproces. Een grote installatie die zo werkt heet een warmtekrachtcentrale.

Hoe werkt het?

Een motor of turbine, meestal op aardgas of biogas, drijft een generator aan die elektriciteit levert. De warmte uit uitlaatgassen, koelwater en smeerolie wordt via warmtewisselaars opgevangen en naar een cv-systeem, een warmtenet of een proces gestuurd. Omdat beide producten worden gebruikt, haalt een WKK-installatie een hoger totaalrendement dan gescheiden opwekking van stroom in een centrale en warmte in een ketel.

Toepassingen

• Glastuinbouw: de warmte verwarmt de kas, de CO₂ uit gereinigde rookgassen wordt gebruikt voor plantengroei en de stroom gaat naar belichting of het net.
• Ziekenhuizen, zwembaden en industrie: gebouwen met een grote, gelijkmatige warmtevraag.
• Warmtenetten: grote warmtekrachtcentrales leveren warmte aan stadsverwarming.
• Micro-WKK: kleine units voor woningen, ter vervanging van een cv-ketel. In Nederland zijn ze weinig doorgebroken.

Voor- en nadelen

Voordelen: efficiënter gebruik van brandstof en minder CO₂-uitstoot dan gescheiden opwekking met dezelfde fossiele brandstof; stroom wordt lokaal opgewekt.

Nadelen: draait meestal nog op aardgas; rendabel alleen bij een grote, constante warmtevraag; onderhoud aan motoren is intensiever dan aan een ketel. Ten opzichte van een warmtepomp met groene stroom is het voordeel kleiner.

Tips

• Dimensioneer op de warmtevraag, niet op de stroomvraag: een WKK die vaak aan- en uitslaat of warmte moet weggooien, verliest zijn voordeel.
• Combineer met een buffervat, zodat de installatie langere tijd achter elkaar kan draaien.

Gerelateerde termen

• Elektriciteitscentrale
• Cv-ketel
• Bodemenergie
• Elektra en gas verbruik

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.