Wat is een waterspanningsmeter?

Een waterspanningsmeter, ook piëzometer genoemd, is een meetinstrument dat de waterspanning (de druk van het water in de poriën van de grond) op een bepaalde diepte meet. De waterspanning bepaalt samen met de totale grondspanning hoeveel spanning de korrels zelf dragen, en daarmee de sterkte en stabiliteit van de grond. Wie wil weten of een dijk, bouwput of ophoging stabiel is, moet dus weten hoe hoog de waterspanning is.

Soorten

• Open piëzometer (standpijp): een buis met een kort filter op de gewenste diepte. Boven en onder het filter wordt de boorgang afgedicht, meestal met bentoniet, zodat alleen de druk op die diepte wordt gemeten. Je leest de stijghoogte af met een peillood. Eenvoudig en betrouwbaar, maar traag in slecht doorlatende grond.
• Gesloten (elektrische) piëzometer: een druksensor in de grond, bijvoorbeeld met een trillende snaar (vibrating wire) of een piëzoresistief element. Reageert snel en kan continu worden uitgelezen via een datalogger.
• Waterspanning bij sonderen: bij een sondering met waterspanningsmeting (CPTU) zit een drukopnemer in de conus. Dat geeft een doorlopend profiel en helpt de grondsoort te herkennen.

Verschil met een peilbuis

Een peilbuis heeft een langer filter en meet de grondwaterstand in een watervoerende laag. Een waterspanningsmeter meet de druk op één punt. Bij gelaagde grond met kwel of wateroverspanning kunnen die twee duidelijk verschillen.

Toepassingen

• Dijken en kaden: bewaken van de waterspanning bij hoogwater, omdat een stijgende waterspanning de stabiliteit verlaagt.
• Bouwputten en bemaling: controleren of de bemaling werkt en of er opbarstgevaar bestaat.
• Ophogingen op slappe grond: volgen hoe de wateroverspanning na het aanbrengen van zand afneemt (consolidatie), om te bepalen wanneer de volgende laag mag.

Gerelateerde termen

• Grondspanning, waterspanning en korrelspanning
• Overspannen water
• Peilbuis
• Sonderen
• Kwel
• Grondwaterstand

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.