Wat is een wel?
‘Wel’ is een oud bouwkundig woord met drie betekenissen: de golf van een dakpan die over de naastliggende pan valt, het overstekende deel van een traptrede (de trapneus) en een bron, een plek waar water uit de grond opborrelt. Welke betekenis bedoeld wordt, blijkt uit de context.
1. Wel bij dakpannen
Bij golvende dakpannen, zoals de Hollandse pan, is de wel de top van de golf die de naastliggende pan overlapt. Daardoor loopt regenwater niet tussen twee pannen door naar binnen.
- Let op de legrichting: leg de pannen in de richting die de fabrikant voorschrijft. Bij een verkeerd gelegde overlap kan regen onder de wel waaien.
- Gebroken wel: een afgebroken wel betekent een opening in het dakvlak. Vervang zo’n pan.
2. Wel bij trappen
Bij een trap is de wel hetzelfde als de neus: het stukje trede dat uitsteekt boven de optrede eronder. Het bovenste traponderdeel dat op vloerniveau de laatste neus vormt, heet daarom het welstuk.
- De neus vergroot de bruikbare aantrede zonder dat de trap langer wordt.
- Een te grote of scherpe neus is een struikelrisico bij het omhooglopen. Een licht afgeronde neus is prettiger en slijt minder.
- Een losse of gesleten neus kun je beschermen met een neuslat of trapprofiel.
3. Wel als bron
Een wel is ook een plek waar grondwater vanzelf aan de oppervlakte komt. Het woord leeft voort in veldnamen en in woorden als ‘opwellen’ en ‘wellen’ bij dijken (water dat aan de binnenkant van een dijk opborrelt).
- Bouwen op of naast een wel vraagt extra aandacht voor drainage, bemaling en waterdichte kelders.
- Een wel achter een dijk tijdens hoogwater kan wijzen op kwel of piping en moet direct gemeld worden bij het waterschap.
Gerelateerde termen
- Neus
- Neuslat
- Optrede
- Aantrede
- Dakpannen
- Bronbemaling
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
