Wat is wildverband?

Wildverband is een metselverband zonder vaste regelmaat, waarin koppen en strekken ogenschijnlijk willekeurig door elkaar zijn gemetseld, maar wel gelijkmatig over de gevel verdeeld. Het doel is een rustig, levendig gevelbeeld zonder herkenbaar patroon. Het verband wordt veel toegepast in Nederlandse gevels. In een halfsteens buitenspouwblad worden de koppen gevormd door halve stenen.

Kenmerken

• Geen vaste herhaling van lagen zoals bij kruisverband of staand verband.
• Koppen en strekken wisselen elkaar per laag in wisselende volgorde af.
• De stootvoegen zijn even breed en verspringen steeds ten opzichte van de laag eronder.
• Op afstand mag geen patroon opvallen: geen diagonale lijnen, clusters of ’trappen’.

Regels om een goed wildverband te krijgen

Volgens het KNB (Koninklijke Nederlandse Bouwkeramiek) bestaat er geen wettelijke of Nederlandse/Europese norm voor wildverband. In de praktijk worden wel vuistregels gehanteerd, vaak vastgelegd in het bestek:

1. Geen trappen: koppen of stootvoegen mogen niet over meer dan een beperkt aantal lagen schuin boven elkaar komen te staan (vallende tand). In omschrijvingen wordt daarvoor vaak een grens van zes lagen genoemd.
2. Geen staande tanden: stootvoegen die over meerdere lagen recht boven elkaar staan, verzwakken het metselwerk en vallen op.
3. Geen clusters: vermijd dat meerdere koppen of strekken naast elkaar in dezelfde laag een opvallende groep vormen.
4. Hoeken en beëindigingen: ook bij hoeken, kozijnen en dilataties moet het verband kloppen. Gebruik klezoren en driekwartjes om goed uit te komen, maar geen te kleine stukjes.

Tips voor het metselen

• Teken een proefstuk: maak of teken eerst een stuk gevel (bijvoorbeeld 1 x 1 m) en laat het goedkeuren voordat je de hele gevel metselt.
• Zet koppen niet op gevoel: wie op gevoel metselt, valt vaak in herhalingen. Werk met een vooraf gemaakte verbandtekening.
• Let op het formaat: verbanden met koppen sluiten het best aan bij stenen waarvan de lengte gelijk is aan twee keer de breedte plus één stootvoeg, zoals waalformaat (210 x 100 x 50 mm met een voeg van 10 mm).
• Controle op afstand: stap regelmatig enkele meters terug om trappen en clusters op tijd te zien.

Gerelateerde termen

• Metselverband
• Kruisverband
• Klezoor
• Kopse laag
• Streklaag
• Halfsteens muur

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.