Wat is windenergie?

Windenergie is de bewegingsenergie van wind die met een windturbine wordt omgezet in een draaiende beweging en daarna, via een generator, meestal in elektriciteit. Vroeger werd windkracht in molens direct gebruikt om te malen, zagen of water te verplaatsen. Moderne windturbines leveren stroom aan het elektriciteitsnet of aan een gebouw.

Hoe werkt het?

1. De wind zet de wieken in beweging. Moderne turbines gebruiken vleugelprofielen die, net als een vliegtuigvleugel, een liftkracht opwekken.
2. De rotor drijft een generator aan, direct of via een tandwielkast.
3. De turbine draait automatisch met de kop in de wind en wordt bij storm stilgezet.

Twee natuurkundige vuistregels

• Windsnelheid telt het zwaarst: het vermogen in de wind groeit met de derde macht van de windsnelheid. Twee keer zoveel wind betekent in theorie acht keer zoveel vermogen. Een iets windrijkere plek of een hogere mast maakt daardoor veel verschil.
• Nooit alles: een windturbine kan theoretisch maximaal ongeveer 59 procent van de energie uit de wind halen (de Betz-limiet). In de praktijk ligt het rendement lager.

Windenergie op en bij huis

Grote windturbines staan op land en op zee in windparken. Voor particulieren worden kleine windmolens aangeboden, maar er zijn belangrijke kanttekeningen:

• Weinig en onrustige wind in woonwijken: tussen huizen en bomen waait het minder en turbulenter. Volgens de ANWB is een kleine windmolen op het dak in woonwijken daardoor zelden rendabel; zonnepanelen leveren daar meestal meer op per geïnvesteerde euro.
• Vrije ligging nodig: een kleine windmolen heeft alleen kans van slagen op een open, vrije locatie, zoals een boerenerf in het buitengebied, met een mast die ruim boven obstakels uitsteekt.
• Vergunning: voor een windmolen is vrijwel altijd toestemming van de gemeente nodig. De regels staan in het omgevingsplan; RVO geeft informatie over kleine windmolens op eigen grond.
• Geluid en slagschaduw: houd rekening met buren. Ook kleine turbines kunnen geluid en trillingen geven, zeker op een dak.
• Constructie: een turbine op een dak geeft wisselende krachten en trillingen op de dakconstructie. Laat dat altijd door een constructeur beoordelen.

Gerelateerde termen

• Molen
• Venturi-windmolen
• Warmtepomp
• Warmtekrachtkoppeling
• Omgevingsvergunning

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.