Wat is het wrijvingsgetal?
Het wrijvingsgetal (Rf) is bij een sondering de verhouding tussen de plaatselijke wrijving langs de sondeerconus (de kleefmantel) en de conusweerstand, uitgedrukt in procenten. Samen met de conusweerstand geeft het een indicatie van de grondsoort op elke diepte.
Formule
Rf = (fs / qc) x 100%
- fs = plaatselijke wrijving (mantelwrijving) in MPa, gemeten met de kleefmantel boven de conuspunt;
- qc = conusweerstand in MPa, de weerstand die de punt ondervindt.
Wat zegt het getal?
Zand en grind geven een hoge conusweerstand en een laag wrijvingsgetal: de korrels laten de conus makkelijk langs glijden. Klei en veen geven een lage conusweerstand en een hoog wrijvingsgetal: ze ‘kleven’ aan de mantel.
Indicatieve waarden (onder grondwaterniveau, per locatie verschillend):
| Grondsoort | qc (MPa) | Rf (%) |
|---|---|---|
| Grind | 15-30 | 0,2-0,5 |
| Zand | > 5 | 0,6-1,0 |
| Kleiig zand | > 2 | 1,0-2,0 |
| Leem | 1-3 | 2,0-4,0 |
| Slappe klei | 0-2 | 4,0-6,0 |
| Veen | 0-4 | 5,0-10,0 |
Een sondeergrafiek lezen
- Links staat qc, rechts vaak Rf, beide uitgezet tegen de diepte ten opzichte van NAP.
- Zoek de draagkrachtige zandlaag: een sprong naar hoge qc (bijvoorbeeld boven circa 10 MPa) met een laag Rf.
- Pieken in Rf bij lage qc wijzen op veen of slappe klei: lagen die samendrukbaar zijn en zetting kunnen veroorzaken.
- Boven het grondwater kunnen de verhoudingen sterk afwijken; interpreteer die zone voorzichtig.
Het wrijvingsgetal is een indicatie, geen grondclassificatie. Voor een funderingsontwerp beoordeelt een geotechnisch adviseur de sonderingen, zo nodig aangevuld met boringen.
Gerelateerde termen
- Sonderen
- Conus
- Kleef
- Sonderingsrapport
- Funderingsonderzoek
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
