Wat is een wulfmuur?
Een wulfmuur is een Gronings begrip voor een gemetselde kade- of sluismuur die bestaat uit verticale, gebogen muurvlakken (wulven) tussen staande balken, de kubbestijlen. Het woord wulf komt van welven: elk muurvak is gebogen gemetseld, als een rechtop gezet troggewelf. Wulfmuren komen vooral voor bij kolkwanden van sluizen en bij kades in het noorden van de provincie Groningen.
Inhoudsopgave
Opbouw en werking
- Kubbestijlen: verticale stijlen die diep in de bodem zijn vastgezet. Oorspronkelijk waarschijnlijk van hout, vanaf de negentiende eeuw ook van gietijzer, en bij moderne vervangingen van staal.
- Wulven: tussen de stijlen is het metselwerk gebogen gemetseld. Een boog brengt de gronddruk van achter de muur als drukkracht over naar de stijlen, zoals een gewelf zijn last naar de steunpunten brengt. Daardoor kan het metselwerk relatief dun blijven.
- Bescherming: mogelijk beperkte de welving ook schade door aanvarende boten, waarbij de kubbestijlen als een soort verticale beschoeiing werken. Dit is niet met zekerheid bekend.
Aandachtspunten bij herstel
- Stijlen zijn dragend: zonder kubbestijl verliest de boog zijn steunpunt. Bij aantasting van een stijl moet die eerst worden hersteld of vervangen.
- Gronddruk en water: lekkende voegen spoelen grond uit achter de muur. Herstel voegwerk tijdig, met een mortel die past bij het oude metselwerk.
- Monumentale waarde: veel wulfmuren zijn beeldbepalend of beschermd. Overleg met gemeente en waterschap voordat je ingrijpt.
- Constructief advies: laat bij verzakking of uitbuiken een constructeur of waterbouwkundige de muur beoordelen.
Gerelateerde termen
- Kubbestijl
- Troggewelf
- Schulpboog
- Sluis
- Beschoeiing
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
