Wat is zavel?

Zavel (ook: zavelgrond) is een grondsoort die tussen zand en klei in zit: een kleiige grond met een lutumgehalte van 8 tot 25 procent. Lutum is de fijnste minerale fractie van de grond, met deeltjes kleiner dan 2 micrometer. Ligt het lutumgehalte op 25 procent of hoger, dan spreek je van klei; ligt het lager dan 8 procent, dan gaat het om zandgrond. Zavel ontstaat doordat klei- en zandlagen afwisselend zijn afgezet en met elkaar vermengd raakten, bijvoorbeeld langs rivieren en in voormalige zeegebieden.

Indeling

In de Nederlandse bodemclassificatie wordt zavel naar lutumgehalte verdeeld:

• Lichte zavel: 8 tot 12 procent lutum
• Matig lichte zavel: 12 tot 17,5 procent lutum
• Zware zavel: 17,5 tot 25 procent lutum

Eigenschappen

• Het zandige deel maakt de grond relatief goed bewerkbaar en doorwortelbaar.
• Het kleiige deel houdt vocht en voedingsstoffen vast.
• Hoe zwaarder de zavel, hoe trager water wegzakt en hoe meer de grond zich als klei gaat gedragen.

Toepassing

In de bouw is zavel een van de grondsoorten die je in een sondering of boorbeschrijving tegenkomt. Het gedrag onder belasting ligt tussen dat van zand en klei in. Of zavel voldoende draagkracht heeft voor een fundering op staal, beoordeelt een constructeur aan de hand van grondonderzoek, niet op het oog.

In de tuin geldt zavel als een prettige grond: grondverbetering is vaak niet nodig. Bij zware zavel kan het zinvol zijn de grond niet te bewerken als hij nat is, omdat hij dan dichtsmeert.

Praktische tips

1. Wil je weten welke grond je hebt? Raadpleeg de bodemkaart of laat grondonderzoek doen vóór je een fundering ontwerpt.
2. Bouw je op zavel, laat dan bepalen of er onder de zavel slappere lagen zoals veen of klei zitten.
3. Graaf bij nat weer liever niet in zware zavel: de grond verliest dan structuur.

Gerelateerde termen

• Klei
• Silt
• Leem
• Grondsoort
• Draagkracht

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.