Wat is de zetmaat?

De zetmaat is het aantal millimeters dat betonspecie inzakt nadat een gevulde standaardkegel omhoog is getrokken. Hoe groter de zetmaat, hoe vloeibaarder de specie. De proef heet internationaal de slump test en is beschreven in de Europese norm EN 12350-2. De kegel heet de kegel van Abrams, naar de Amerikaanse onderzoeker die de methode bedacht.

Hoe werkt de proef?

1. De kegel van Abrams (bovendiameter 100 mm, onderdiameter 200 mm, hoogte 300 mm) staat op een vlakke, vochtige, niet-zuigende plaat.
2. De kegel wordt in drie lagen gevuld; elke laag wordt met een stampstaaf aangestampt.
3. De bovenkant wordt afgestreken en de kegel wordt rustig recht omhoog getrokken.
4. Je meet het hoogteverschil tussen de kegel en het hoogste punt van de ingezakte specie. Dat is de zetmaat.

Zakt de specie scheef of breekt er een stuk af (afschuiving), dan is de proef niet geldig en moet je hem herhalen.

Zetmaatklassen

Deze klassen staan in de betonnorm EN 206. Het grootste deel van het gangbare werk valt in S2 tot S4. Voor zeer vloeibaar en zelfverdichtend beton gebruik je de vloeimaat, omdat de zetmaat dan geen goed onderscheid meer geeft.

Toepassing

• Bestellen: je bestelt stortklaar beton met een consistentieklasse. Kies die op basis van het werk: stijver voor een helling of funderingsstrook, vloeibaarder voor dichte wapening of pompen.
• Controle op de bouwplaats: met de zetmaatproef controleer je of de geleverde specie overeenkomt met de bestelling.

Aandachtspunten

• Geen water toevoegen op de bouwplaats om de specie vloeibaarder te maken. Dat verhoogt de water-cementfactor en verlaagt sterkte en duurzaamheid. Gebruik zo nodig een plastificeerder volgens advies van de leverancier.
• Snel meten: de zetmaat neemt af naarmate de specie ouder is. Meet direct na levering.

Gerelateerde termen

• Consistentieklasse
• Consistentiegebied
• Vloeimaat
• Betonspecie
• Zelfverdichtend beton
• Plastificeerder

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.