Wat is een zwalp?
Een zwalp is een zware, rechthoekig gezaagde balk waarvan het spinthout is verwijderd, meestal van eikenhout. De term komt vooral voor in de historische waterbouw, bijvoorbeeld bij sluizen. Daarnaast heeft het woord een militaire en een watergerelateerde betekenis.
Betekenissen
- Gezaagde balk: een zware houten balk met een rechthoekige doorsnede, waarbij alleen het duurzame kernhout is gebruikt. In een sluisvloer werd zo’n zwalp toegepast om de opwaartse waterdruk onder de vloer op te vangen.
- Militair: een frame of stelling van planken en balken waarop kanonslopen werden gelegd die niet in gebruik waren.
- Water: een golf of een plotseling opstuwende hoeveelheid water, ook wel gulp genoemd.
Waarom zonder spinthout?
Spinthout is het buitenste, jongste deel van de stam. Het is zachter en veel minder duurzaam dan het kernhout en wordt sneller aangetast door schimmels en insecten. Voor balken die permanent nat of in wisselende vochtigheid liggen, zoals in sluizen, is het verwijderen van het spint essentieel voor een lange levensduur.
Toepassing en restauratie
- Historische sluizen en waterwerken: bij restauratie worden zwalpen vaak in dezelfde houtsoort en afmetingen nagemaakt.
- Houtkeuze: eiken kernhout heeft een goede natuurlijke duurzaamheid. Voor constructies onder water worden ook tropische hardhoutsoorten gebruikt, mits uit verantwoord beheerd bos.
- Constructieve beoordeling: bij aantasting of vervanging van dragende balken in een waterbouwkundig werk is een constructeur of specialist in waterbouw nodig.
Gerelateerde termen
- Spinthout
- Sluis
- Balklaag
- Duurzaamheidsklasse
Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.
