Wat is zwelmortel?

Zwelmortel is een gietmortel die tijdens het uitharden een klein beetje uitzet, waardoor de krimp na verharding nul of zelfs negatief is. Het is meestal een kant-en-klaar mengsel van portlandcement, fijn kwartszand en chemische toeslagstoffen die de lichte zwelling veroorzaken. Je hoeft er alleen water aan toe te voegen. In het Duits heet het Quellmörtel, in het Engels expanding grout of non-shrink grout.

Gewone mortel en beton krimpen bij het drogen. Onder een kolom of machinevoet ontstaat dan een kier, waardoor de belasting niet meer over het hele vlak wordt overgedragen. Zwelmortel voorkomt dat: hij vult de ruimte volledig en blijft er volledig tegenaan zitten.

Toepassing

• Ondersabelen van stalen kolommen, voetplaten, machines, rails, brugopleggingen en prefab-elementen.
• Verankeren van draadeinden, ankers en bouten in boorgaten of sparingen in beton.
• Voegen vullen tussen prefab-delen onderling en tussen prefab-delen en de fundering.
• Stelruimte uitvullen, bijvoorbeeld onder de onderregel bij houtskeletbouw, en kieren dichtzetten tegen tocht en ongedierte.
• Snelle varianten worden ook gebruikt om lekkages in kelders te dichten.

Eigenschappen

Dit verschilt sterk per product, dus kijk altijd op het technisch merkblad. Afhankelijk van het product is zwelmortel krimpvrij, waterdicht, oliebestendig en vorst- en dooizoutbestendig. De druksterkte loopt per product uiteen van ongeveer 10 N/mm² tot ruim boven de 50 N/mm². De verwerkingstijd ligt doorgaans rond een half uur tot drie kwartier.

Tips en veelgemaakte fouten

• Ondergrond: schoon, stevig, draagkrachtig en vooraf goed voorgenat (geen plassen laten staan).
• Precies doseren: gebruik de voorgeschreven hoeveelheid water. Extra water maakt het gieten makkelijker, maar verlaagt de sterkte en kan ontmenging geven.
• Van één kant gieten: giet onder een voetplaat vanaf één zijde, zodat de lucht aan de andere kant kan ontsnappen.
• Temperatuur: verwerk binnen het bereik dat de fabrikant noemt (vaak ongeveer 5 tot 35 °C).
• Nabehandelen: bescherm het vrije oppervlak tegen snel uitdrogen door zon en wind.

Gerelateerde termen

• Gietmortel
• Ondersabelen
• Grout
• Chemisch anker
• Krimp
• Krimpscheur

Meer weten over bouwkundige termen? Bekijk onze kennisbank op fredsbouwtekeningen.nl.